اين آيه پاسخ قاطع و روشنى است به آن گروه از منكران معاد كه گمان مى كردند پس از مرگ،انسان به كلى نابود مى شود و ديگر چيزى از او باقى نمى ماند تا دوباره زنده شود و بر فرض كه روز قيامت، انسانى زنده شود هيچ گونه ارتباطى به انسان قبلى ندارد. قرآن نخست اين شبهه را اين گونه بيان مى كند:

(وَقالُوا ءَإِذا ضَلَلْنا فِى الأَرْضِ ءَإِنّا لَفِى خَلْق جَديد...) .[٢]

«آيا آنگاه كه ما پس از مرگ در زمين گم و پراكنده شديم، زندگى جديدى خواهيم داشت؟».

آنگاه در پاسخ آن مى فرمايد:«اگر چه بدن شما پس از مرگ پوسيده و در زمين پراكنده مى شود ولى فرشته مرگ شما را به طور كامل تحويل مى گيرد».

بدون شك بايد غير از واقعيت بدن، واقعيت ديگرى در كار باشد تا اين پاسخ بتواند شبهه منكران را دفع نمايد، زيرا شبهه در مورد فرسودگى و پراكندگى بدن پس از مرگ است و اين واقعيتى است مشهود و غير قابل انكار، بنابراين بايد واقعيت ديگرى غير از بدن باشد تا بدون هيچگونه دگرگونى و نقصانى محفوظ بماند.

تا اينجا با آياتى كه از صراحت بيشترى برخوردار بودند آشنا شديم. اكنون

[١] سجده/١١.
[٢] سجده /١٠.