منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٩٧
و اين پس از نفخه دوم مى باشد. و در اين صورت مضمون اين آيه با آيه ديگر هماهنگى دارد، آنجا كه مى فرمايد:
(لا يَحْزُنُهُمُ الْفَزَعُ الأَكْبَرُ وَتَتَلقّيهُمُ الْمَلائِكَةُ هذا يَوْمُكُمُ الَّذى كُنْتُمْ تُوعَدُونَ) .[١]
«فزع ووحشت بزرگ، آنان را اندوهگين نمى سازد فرشتگان آنان را پذيرفته (و به آنان مى گويند) اين است آن روزى كه به آن وعده داده مى شديد».
اكنون بايد ديد مقصود از«حسنه» چيست؟
در اين مورد دو احتمال وجود دارد:
١. مقصود،«مطلق حسنه» است، يعنى هر كس در پرونده اعمال او كار نيكى باشد مشمول استثنا بوده و از«فزع نفخ صور» در امان خواهد بود و در نتيجه آيه شامل همه مؤمنان مى باشد.
٢. مقصود«حسنه مطلق» است يعنى فرد يا افرادى كه هيچ نوع سيّئه و گناهى در پرونده عمل آنان يافت نشود. و آنچه هست، فقط حسنه وطاعت است. و در نتيجه، استثنا شدگان از«فزع قيامت»، گروه اندكى خواهند بود، و آنها كسانى اند كه دامنشان از هر نوع گناه و زشتى پاك و پيراسته مى باشد.
مرحوم علاّمه طباطبايى، احتمال دوم را برگزيده، مى گويد:
«از اين كه به اين گروه وعده امنيت مطلق داده شده، و نيز از اين كه«حسنه» در مقابل«سيئه» قرار گرفته است، معلوم مى شود كه مقصود«حسنه» به طور مطلق است(هيچ نوع گناهى با آن همراه نباشد). بديهى است اين گونه افراد كسانى اند كه هم ازنظر طينت(ذات و سرشت) و هم از نظر اعمال و ملكات، پاك و طاهر باشند.
[١] انبياء/١٠٣.