اماميه بر اين عقيده اند كه هر كس كه به خاطر گناهِ خود در آتش كيفر ديد از آن نجات يافته وبه سوى بهشت رهسپار مى گردد و در آن مخلد خواهد بود در حالى كه معتزله مى گويند اگر كسى وارد آتش شد براى او خروجى از آن نيست.[١]

«تفتازانى» در مقاصد مى گويد: شكى نيست كه اهل بهشت در آن مخلدند همچنان كه شكى نيست كه كافر در دوزخ جاودانه خواهد بود، سخن درباره مرتكب كبيره است، در حالى كه مؤمن به خدا و شريعت اسلام باشد و بدون توبه بميرد در اين جا دو مسأله است:

١. آيا قطعاً چنين فردى معذب خواهد بود؟

٢. بر فرض قطعى بودن كيفر او، آيا جاودانه خواهد بود؟

درباره مطلب نخست مى گويد: عقيده ما اين است كه درباره او نمى توان به يكى از دو طرف(عقاب و عفو) حكم نمود، بلكه اختيار دست خدا است، اگر بخواهد عفو مى كندو اگر بخواهد كيفر مى دهد و در حالى كه«مرجئه» به [٢]طور جدى مى گويند مؤمنان گناهكار هيچگاه معذب نمى شوند.[٣]

قاضى«عضدالدين ايجى» مى گويد: مرتكبان كبيره كه در عمر خود كار نيكى نيز انجام داده اند هرگز در آتش مخلد نمى شوند، زيرا خدا مى فرمايد:

[١] اوائل المقالات: ص ١٤.
[٢] تفاوت نظريه نخست با نظريه مرجئه در دو كلمه خلاصه مى شود: قائلان به نظريه نخست«راجيه» مى باشند و راجيه از رجاء به معنى اميد است، يعنى اميدوارند كه خدا عفو كند امّا نه به صورت قطعى و جدى در حالى كه گروه دوم«مرجئه» مى باشند و مرجئه از«ارجاء» به معنى«آخر» مى باشد اين گروه در تنظيم حيات دينى معتقدند كه بايد ايمان قلبى و لفظى را مقدم داشت و عمل را در مرتبه بعد از آن، و چه بسا هيچ گاه نوبت به عمل نرسد.
[٣] شرح مقاصد:٢/٢٢٨.