منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤٣٥
ولى برخى از آيات صراحت يا ظهور در حساب اخروى نداشته و اطلاق آن شامل حساب دنيوى نيز مى شود و بلكه در برخى از آنها قراينى يافت مى شود كه عموميت و شمول آن را نسبت به حساب دنيوى تأكيد مى نمايد، از آن جمله آيه (١٩) سوره آل عمران را مى توان نام برد چنان كه مى فرمايد:
(...وَمَنْ يَكْفُرْ بِآياتِ اللّهِ فَإِنَّ اللّهَ سَريعُ الْحِسابِ) .
«هر كس به خدا كفر ورزد حقّا كه خداوند "سريع الحساب " است».
همان گونه كه ملاحظه مى شود سريع الحساب بودن خداوند در اين آيه به طور مطلق ذكر شده است و مى تواند هم ناظر به حساب دنيوى باشد و هم حساب اخروى يعنى نتيجه كفر در دنيا سقوط از مرتبه عالى انسانى و محروم شدن از حيات معنوى است كه بى درنگ گريبانگير كافر مى گردد و در آخرت عذاب دردناك دوزخ است و از آنجا كه اين گروه هيچ كار نيك در پرونده اعمال خود ندارند ديگر نياز به بررسى و اقامه شهود و مانند آن نيست و پس از برپايى قيامت بى درنگ روانه دوزخ مى شوند.
گواه بر عموميت حساب و شمول آن نسبت به حساب دنيوى آيه (٢٢) از همين سوره است كه درباره كافران مى فرمايد:
(أُولئِكَ الَّذِينَ حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ فِى الدُّنْيا وَالآخِرَةِ وَما لَهُمْ مِنْ ناصِرينَ) .
«آنان كسانى هستند كه كارهايشان در دنيا و آخرت حبط و بى ارزش گرديده و ياورانى برايشان نيست».
در آيه (٤) از سوره مائده پس از آن كه صيد به وسيله سگان آموزش داده را با شرايط خاصى حلال مى شمارد به رعايت تقواى الهى دستور داده آنگاه سريع الحساب بودن خداوند را گوشزد مى كند چنان كه مى فرمايد:
(يَسْأَلُونَكَ ماذا أُحِلَّ لَهُمْ قُلْ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّباتُ وَما عَلَّمْتُمْ مِنَ