منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٦٨
وَالَّذِينَ كَفَرُوا عَمّا أُنْذِرُوا مُعْرِضُونَ) .[١]
«ما آسمان و زمين و آنچه را ميان آنها است مگر به حق و (براى) وقت معينى نيافريديم، كافران از آنچه بدان بيم داده مى شوند روى گردانند».
براى روشن[٢] شدن مفهوم اين آيه لازم است موارد ديگرى را نيز كه كلمه«اجل» در آن بكار رفته است، يادآور شويم:
١. گردش خورشيد و ماه
آيات بسيارى از قرآن بيانگر اين مطلب است كه خورشيد و ماه تا وقت معين در حركتند و طبعاً پس از فرا رسيدن آن وقت (اجل) از جريان و حركت باز خواهند ايستاد و در نتيجه، نظم منظومه شمسى فرو خواهد ريخت چنان كه مى فرمايد:
(...وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرى إِلى أَجَل مُسَمّى...).[٣]
«خداوند خورشيد و ماه را مسخر گردانيد، هر كدام تا فرا رسيدن اجل معين گردش مى نمايد».[٤]
٢. حيات هر يك از افراد بشر
براى هر يك از افراد بشر اجل معيّنى مقرر گرديده است كه با فرا رسيدن آن، چراغ زندگى او در دنيا خاموش مى گردد و رهسپار عالم ديگر مى شود
[١] احقاف/٣.
[٢] اين مضمون در سوره روم آيه ٨ نيز آمده است:(...ما خَلَقَ اللّهُ السَّماواتِ وَالأَرْضَ وَما بَيْنَهُما إِلاّ بِالحَقِّ وَأَجَل مُسَمّى وَإِنَّ كَثيراً مِنَ النّاسِ بِلِقاءِ رَبِّهِمْ لَكافِرونَ) .
[٣] لقمان/٢٩.
[٤] در اين باره به آيات ٢/رعد; ١٣/فاطر; ٥/زمر نيز رجوع شود.