منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٤٩
آيا در آن روز كه از مادر متولد شد، يا در روز ديگر؟
روايات در اين زمينه مى گويد كه حضرت مسيح به هنگام ظهور حضرت مهدى (عليه السلام) فرود مى آيد و به او اقتدا مى كند، و در همين شرايط است كه وجود او از علايم آخرت مى باشد و در اين مورد محدثان سنى و شيعه مى گويند كه پيامبر فرمود:«چگونه مى شود بر شما آنگاه كه فرزند مريم در ميان شما فرود آيد، و به پيشواى شما كه از خود شماست، اقتدا كند؟».[١]
در تفسير آيه، احتمال [٢] ديگرى نيز وجود دارد و آن اين كه بگوييم: وجود عيسى كه خود يك نوع معجزه وحادثه خارق العاده بود، و هم چنين زنده كردن مردگان كه يكى ازمعجزات او بشمار مى رفت، از دلايل امكان قيامت است، زيرا قيامت جز يك معجزه بزرگ كه در آن مردگان زنده مى شوند، چيز ديگرى نيست و با مشاهده معجزه وجود مسيح، و كارهاى خارق العاده او، نبايد درباره رستاخيز شك و ترديد كرد، در اين صورت معنى آيه اين است كه مجموع زندگانى مسيح يكى از دلايل ممكن بودن رستاخيز مى باشد چرا درباره آن شك و ترديد مى كنيد؟ و اگر بنا است در مورد حضرت مسيح بينديشيد، او را از اين جهت مورد مطالعه قرار دهيد نه از آن نظر كه او معبود و خدا بود؟
مؤيد اين تفسير جمله (فَلا تَمْتَرُنَّ بِها) است كه شك نكردن در قيامت را متفرع بر وجود حضرت مسيح نموده است هر چند اين جمله با تفسير نخست نيز چندان مخالفت ندارد، زيرا اگر وجود عيسى در ظرفى، از علايم قيامت باشد، با ديدن علامت، نبايد درباره صاحب نشانه (رستاخيز) شك كرد.
[١] جامع الأُصول:١١/٤٧، باب اشراط قيامت، حديث ٧و ٧٨.
[٢] اين احتمال در تفسير الميزان مورد تأييد قرار گرفته است ج ١٨، ص ١٢٥.