منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٤٥
و ما در اين بحث به بيان قسم نخست از اشراط ساعت مى پردازيم و در فصل بعدى درباره قسمت دوم بحث خواهيم كرد.
علايم رستاخيز به معنايى كه فعلاً مورد نظر ماست هم در قرآن و هم در روايات مطرح شده است. نخست به بررسى علايم و نشانه هايى كه در سوره هاى مختلف قرآن وارد شده است، مى پردازيم. و مجموع آيات اين قسمت، از هفت آيه تجاوز نمى كند.
١. (فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلاّ السّاعَةَ أَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً فَقَدْ جاءَ أَشْراطُها فَأَنّى لَهُمْ إِذا جائَتْهُمْ ذِكْريهُمْ) .[١]
«آيا (آنان در ايمان آوردن) منتظر چيزى جز قيامت مى باشند، كه ناگهان فرا برسد (تا آنگاه ايمان بياورند)بگو علامت و نشانه هاى آن تحقق يافته است، كجا سود مى بخشد ايمان آنان آنگاه كه قيامت فرا رسد».
توضيح اين كه«اشراط» جمع«شَرَطْ»، بر وزن«صدف» به معنى علامت است. ابن منظور در لسان العرب مى گويد:«شرط به فتح راء» به معنى علامت وجمع آن اشراط است و اشراط السّاعه نشانه هاى آن مى باشد.[٢]
و امّا شَرْط بر وزن«صبر» به چيزى مى گويند كه وجود شيئى به آن بستگى داشته باشد،و جمع آن شروط و شرايط مى باشد و تفسير اشراط در اين آيه به معنى دوم چندان استوار نيست.
اين آيه به روشنى مى رساند كه برخى از علايم رستاخيز تحقق يافته است، حالا مقصود از آن علامت تحقق يافته چيست؟ از خود آيه و آيات ديگر مطلب روشنى به دست نمى آيد ولى مفسران مى گويند پيامبر فرموده
[١] محمد/١٨.
[٢] لسان العرب:٧/٣٢٩، ماده شرط.