ولى يك چنين تفسير خالى از اشكال نيست، زيرا در آيه از دو ميراندن و دو زنده كردن، سخن به ميان آمده است، و در بيان گذشته اگر چه دو نوع زنده كردن به گونه اى كه بيان شد واقعيت دارد، ولى دو نوع ميراندن حقيقى وجود ندارد، زيرا ميراندن حقيقى آنگاه تحقق مى يابد كه قبلاً حيات و زندگى در كار باشد، در حالى كه جماد و نطفه زنده نبوده است تا بگوييم ميرانده شده است و به همين خاطر در قرآن كريم نسبت به اين مرحله (مرحله جماد و نطفه) كلمه موت بكار رفته است، نه لفظ«اماته» چنان كه مى فرمايد:

(كَيْفَ تَكْفُرُونَ بِاللّهِ وَكُنْتُمْ أَمْواتاً فَأَحْياكُمْ...) .[١]

«چگونه به خداوند كفر مىورزيد در حالى كه مرده بوديد و او شما را زنده كرد».

حيات برزخى در روايات

مسأله حيات برزخى و تنعم و عذاب ارواح پس از مرگ و قبل از رستاخيز در روايات بسيارى مورد تصريح واقع شده است كه نمونه هايى از آن را متذكر مى شويم:

١. ابوبصير گويد از امام صادق (عليه السلام) درباره ارواح مؤمنان پرسيدم در پاسخ فرمود:

ارواح مؤمنان در خانه هايى از بهشتند، از غذاى آنجا مى خورند، و از نوشيدنيهاى آنجا مى نوشند، و پيوسته مى گويند پروردگارا قيامت را برپا كن و وعده هاى خود را درباره ما محقق ساز.[٢]

[١] بقره/٢٨.
[٢] سَأَلْتُ أَبا عَبد اللّهِ (عليه السلام) عَنْ أرواحِ الْمُؤْمنينَ فقال: فى حُجُرات فى الجَنَّةِ يَأْكُلُونَ مِنْ طَعامِها، وَيَشْرَبُونَ مِنْ شَرابِها، وَيَقُولُونَ رَبَّنا أَقِمْ لَنا السَّاعَةَ وَأَنْجِزْ لَنا ما وَعَدْتَنا.