منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٠٧
خدا حق است» (ذلِكَ بِأَنَّ اللّهَ هُوَ الحَقُّ) ، و او زنده كننده وحيات بخش مردگان است،(وَ أَنَّهُ يُحْيىِ الْمَوتى) و او بر هر كارى تواناست (وَ أَنَّهُ عَلى كُلِّ شَىْء قَديرٌ) .
آنگاه نتيجه مى گيرد كه اين سنت الهى كه در اين دنيا پيوسته تحقق مى يابد، دليل بر امكان رستاخيز و تحقق آن مى باشد.
چنان كه مى فرمايد:
(وَ أَنَّ السّاعَةَ آتِيَةٌ لا رَيْبَ فِيها وَ أَنَّ اللّهَ يَبْعَثُ مَنْ فِى الْقُبُورِ) .[١]
در آيات بسيارى از قرآن حيات مستمر در زمين، به عنوان روشن ترين دليل بر امكان تحقق معاد وابطال شبهه«استبعاد» منكران يادآورى شده است و اين خود نشانگر اعجاز قرآن در مسير هدايت انسانها است كه براى بيدار كردن افكار خفته، از محسوس ترين و روشن ترين نمونه هاى بيدار كننده بهره مى گيرد. همان گونه كه در مسأله خداشناسى نيز پيوسته بشر را به مطالعه آيات تكوينى در«انفس» و«آفاق» دعوت مى كند، در مسأله معاد نيز قرآن بيشترين فشار بيان را روى دو مطلب بكار برده است، يكى قدرت گسترده الهى و آثار قدرت نمايى او در آفرينش انسان و پديده هاى شگفت انگيز ديگر، مانند كاخ دلاويز آسمانها، و ديگرى نمونه هاى رستاخيز كه به طور مستمر در حيات انسان و گياهان رخ مى دهد و خاك مرده به موجودات زنده تبديل مى گردد، در اين جا گذشته از آيات ياد شده، آيات ديگرى نيز وجود دارد كه نمونه هايى را
[١] در آيه ٥٥ سوره طه مى فرمايد: (مِنْها خَلَقْناكُمْ وَفِيها نُعيدُكُمْ وَمِنْها نُخْرِجُكُمْ تارَةً أُخْرى) شما را از زمين آفريديم و در آن باز مى گردانيم وبار ديگر از آن بيرون مى آوريم، از اين آيه نيز مى توان به نوعى پاسخ اين شبهه را بدست آورد.