پيوسته مى گفتند: آيا آنگاه كه ما به يك مشت خاك و استخوان تبديل شديم حيات جديدى پيدا خواهيم كرد؟ و شما اين شبهه را در بسيارى از آيه ها مشاهده مى كنيد.[١]

اين شبهه را به دو صورت مى توان تقرير و تبيين كرد:

١. زنده شدن بدنهاى پوسيده و خاك شده از قلمرو قدرت بيرون است.

٢. زنده شدن آنها، رخدادى بعيد و باور نكردنى است.

صورت نخست آن، به شبهه سابق بر مى گردد و با پاسخ قرآن به آن آشنا شديم ولى صورت دوم خود، شبهه جداگانه اى است و از آياتى كه در رابطه با طرح اين شبهه و پاسخ به آن نازل گرديده است معلوم مى گردد كه اين خود به صورت اعتراض يا شبهه مستقلى در ذهن گروهى از منكران معاد خودنمايى مى كرده است و اينك نمونه هايى از ا يات مربوط به اصل شبهه:

١.(يَقُولُونَ ءَإِنّا لَمَرْدُودُونَ فِى الحافِرَة* ءَإِذا كُنّا عِظاماً نَخِرَةً) .[٢]

«مى گويند آيا ما پس از مردن باز گردانده مى شويم، هنگامى كه استخوانهاى پوسيده و متلاشى گرديديم؟».[٣]

٢. (وَقالَ الَّذِينَ كَفَرُوا ءَإِذا َكُنّا تُراباً وَآباؤنا ءَإِنّا لَمُخْرَجُونَ) .[٤]

«كافران گفتند: آيا هنگامى كه ما و پدرانمانخاك شديم،و از دل خاك بيرون مى آييم؟».[٥]

[١] سوره هاى يس/٧٨، اسراء/٤٩و٩٨، مؤمنون/٣٥و ٨٢، صافات/١٦و ٥٣،واقعه/٧و١١و قيامت/٣.
[٢] نازعات /١٠ ١١.
[٣] اَلْحافِرة اسمٌ لأوّل الأمْرِ ومنِهُ رَجَعَ فلانٌ حافِرَته: آغاز هر چيزى را«حافره» مى نامند.
[٤] نمل/٦٧.
[٥] در اين باره به آيه هاى مريم/٦٦ و احقاف /١٧ و صافات/١٦ نيز رجوع نماييد.