شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٥٠٣ - وصيت كردن پيغامبر

مطلق است، و ديگر وجودها وجودات خاصه و ممكنه‌اند يا وجودات جزئى كه در اثر پذيرش اعراض در خارج تحقق يافته‌اند.

٢٨٠٢- ٢٨٠١/ ١ چنان كه منطقيان مى‌گويند فصل مقوم انسان ناطق بودن است و مقصود از ناطق بودن داشتن قوه تعقل و انديشه است كه آن جزئى است از عنايت حق به انسان و اين عنايت است كه حامل امانت است و مقابل قوّه عاقله، قوه شهويه است. انسان كه داراى قوه عاقله است جزئى است از كل، و بايد بكوشد تا با كل در آميزد. و از مخالف كه هوا و شهوت است بپرهيزد.

ب ٢٥٧٣- ٢٥٦٩ عشوه خر: طالب عشوه. خريدار سخنان به ظاهر فريبنده و تهى از حقيقت. كسى كه از روى نادانى فريب ظاهر را خورد.

(انورى) چاپلوس: صفت است، ليكن در اين بيت به معنى اسم به كار رفته است.

شهان: (جمع شه) استعارت از مردان كامل، راهنمايان به حق.

گمرهان: استعارت از آنان كه ديده حقيقت بين ندارند. فريب خوردگان دنيا و هوى (همان چاپلوسان عشوه خر).

صَفع: با پنجه بر گردن كسى زدن، پس گردنى.