شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٤٩٣ - تتمه نصيحت رسول

كشتن نفس پرداختن، از سالك به خودى خود بر نمى‌آيد، بلكه پيوسته بايد از خدا بخواهد كه او را در جهت رضاى خويش- كه همان اطاعت پير است- بدارد زيرا همه كارها به دست خداست. و باشد كه بنده از خدا حاجتى خواهد و روا نشود، و در اين صورت مأيوس نبايد بود و بر طلب بايد افزود.

ب ٢٥٢٨- ٢٥٢١ مُحتشَم: (اسم مفعول از احتشام) در لغت با جلال و شكوه، بزرگ، بزرگوار. و در اينجا مجرد خطاب محترمانه است.

صاف: زيبا، بى‌عيب.

زشتى: نقصان، ناتوانى.

رادى: استادى، حكمت، دانشمندى.

(فردوسى، به نقل از لغت نامه) گبر: در اين بيت: مطلق كافر، بى‌ايمان.

مُخلص: ديندار، متدين، مسلمانِ خالص.

در بيتهاى پيش گفت، نفس چون مار پر زهر است، دندان آن را بايد كند تا از گزيدنش ايمن بود، و بايد كشتش و آسود. نيز گفت نفس را جز در سايه پير نتوان كشت، و سرانجام بدين نكته رسيد كه عنايت خدا بنده را وا نگذارد و بنده براى رهايى از شر نفس بايد روى به خدا آرد. اين بيتها پاسخ به پرسشى مقدّر است، و آن اينكه بدى را جز