شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٦٨٦ - شرح كردن شيخ سر آن درخت با آن طالب مقلد

سر خوش: كنايت از آسوده خاطر، بى‌غم.

سليم: نادان.

درياى محيط: دريايى كه مى‌پنداشتند گرد جهان كشيده شده است.

آب حيوانِ درياى محيط: استعارت از علم.

ب ٣٦٦٦- ٣٦٥٦ به صورت رفتن: بسنده كردن به ظاهر (لفظ).

آفتاب: چنان كه در تعريف علم گفته‌اند «علم خود نور است و نور عالم است.» بحر: دريا.

بعض عارفان علم را «آب» گفته‌اند چنان كه در تأويل‌ «أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً»\* (رعد، ١٧) گفته‌اند «أنزَلَ مِنَ سَماءِ الرُّوحِ ماء العِلمِ.» (تفسير بيان السعادة، شرح سبزوارى) بقا: (مصدر مبنى از براى فاعل) باقى، جاودان، و مى‌توان «عمر بقا» را «بقاى عمر» معنى كرد.

عَمى: اعمى، كور، و در اين بيت كنايت از «نادان» است.

صاحب ثقه: مورد اعتماد، ليكن در بيت مورد بحث در معنى «راستگو» ظاهرتر است.

تفرقه: پريشانى، سر گردانى. در اصطلاح عارفان مقابل جمع است و آن تعلّق دل است به‌