تحف العقول ت کمره‌ای - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٣٤٦ - تفسير معنى ولايات

(١)

پاسخ آن حضرت از راههاى معيشت بندگان و وجوه برآوردن اموال‌

(٢) يكى از او پرسيد و گفت راههاى زندگانى بنده‌هاى خدا كه در آن ميان خود با هم كسب و داد و ستد كنند، و وجوه نفقات چند است؟ در پاسخ فرمود: همه و همه راههاى معيشت از وجوه معاملات ميان مردم كه وسيله كسب و سودبردن آنها است چهار راه از معامله و داد و ستد است.

سائل گفت آيا همه اين چهار راه از هر جهت باشند حلالند يا همه حرامند و يا بعضى حلالند و بعضى حرامند؟

امام صادق ٧ فرمود: بسا كه در اين چهار نوع از جهتى حلال باشد، و از جهتى حرام اين انواع نامگذارى شده و جهات معروفه دارند. نخست جهت از اين چهار ولايت و پايه كارمنديست، و تصدى كار يك ديگر، و نخست همان كارگزارى واليانست، و كارمندان از طرف واليان تا برسد بكارمندان دون پايه كه همه يكنوع ولايت و تصديست نسبت بكسى كه بر او حكم رواست.

دوم تجارت و بازرگانيست در همه انواع خريد و فروش با يك ديگر. سوم صنعتها است، و چهارم اجاره و كارمزدى در هر آنچه از اجارات بدان نياز باشد، و همه اين اصناف معيشت از يك راه حلال باشند، و از يك راه حرام، و از طرف خداوند بر همه مردم فرض است كه در اين معاملات از راه حلال واردشونده و بوجه حلال كار كنند و از راههاى حرامش دورى كنند.

(٣)

تفسير معنى ولايات‌

(٤) ولايات و تصدى امور مردم دو راه دارد: يكى از اين دو راه ولايت، ولايت واليان عادلى است كه‌