علم سلوک - فضلى، على - الصفحة ١٧٦ - الف) معرفت توحيدى

إِنَّمَا قَوْلُنَا لِشَيٍ إِذَا أَرَدْنَاهُ أَنْ نَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ؛[١] ما وقتى چيزى را اراده كنيم، همين كه به آن مى‌گوييم باش، بى‌درنگ موجود مى‌شود.

آفريده‌ها در فرهنگ قرآنى، به اعتبار امر وجودى «خلق» نام دارند و به اعتبار قول وجودى «كلمات» خوانده مى‌شوند. از اين‌رو تمامى آفريده‌ها، مخلوقات الاهى و كلمات الاهى هستند كه البته اين كلمات، كلمات وجودى مى‌باشند، نه‌كلمات لفظى. قرآن كريم، حضرت عيسى (ع) را به‌عنوان يكى از آفريده‌ها «كلمه» مى‌خواند و اين كلمه را ثمره اراده ايجادى و قول وجودى خداى سبحان مى‌داند:

إِذْ قَالَتْ الْمَلَائِكَةُ يَا مَرْيَمُ إِنَّ اللَّهَ يُبَشِّرُكِ بكَلِمَةٍ مِنْهُ اسْمُهُ الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ ...* قَالَتْ رَبِّ أَنَّى يَكُونُ لِي وَلَدٌ وَلَمْ يَمْسَسْنِي بَشَرٌ قَالَ كَذَلِكِ اللَّهُ يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ إِذَا قَضَى أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ‌؛[٢] [ياد كن‌] هنگامى [را] كه فرشتگان گفتند: اى مريم! خدا تو را به كلمه‌اى از جانب خود كه نامش مسيح عيسى‌بن مريم است مژده مى‌دهد ...، [مريم‌] گفت پروردگارا چگونه مرا فرزندى خواهد بود، با آنكه بشرى به من دست نزده است. گفت: چنين است [كار] پروردگار. خدا هرچه بخواهد مى‌آفريند، چون به كارى فرمان دهد، فقط به آن مى‌گويد باش، پس هست مى‌گردد.

به همين وزان، قرآن كريم آسمان‌ها و زمين را همانند كلمه عيسى (ع)، آفريده‌هايى مى‌داند كه با اراده ايجادى و قول وجودى خلق شده‌اند:

بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَإِذَا قَضَى أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ‌؛[٣] [او] پديدآورنده آسمان‌ها و زمين [است‌] و چون به كارى اراده فرمايد، فقط مى‌گويد [موجود] باش، پس [بى‌درنگ موجود] مى‌شود.

[١] - نحل( ١٦): ٤٠.

[٢] - آل‌عمران( ٣): ٤٧- ٤٥.

[٣] - بقره( ٢): ١١٧.