ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٨٢٩

مرگ، و گفته شده مقصود هدايت است، ( (و نكتب ما قدّموا)) يعنى مى‌نويسيم آنچه پيش كرده‌اند از كارهاى خوب و بد و هر اثرى كه داشته از تعليم علم يا كار خير باقى، و در كردار بد چون اشاعه باطل و پايه‌گذارى ستم.

( (فِي إِمامٍ مُبِينٍ‌)) يعنى در لوح محفوظ، و ذكر اين آيه براى رفع استبعاد از نوشتن صحيفه است براى اينكه همه چيز در لوح محفوظ ثبت است، و ممكن است مقصود امام اين باشد كه امام مبين همين صحيفه وصيتنامه است يا محفظه‌اى است كه شامل آن است، و در بعضى اخبار به امير المؤمنين تفسير شده، و بعضى آن را نامه اعمال دانسته‌اند.

قوله في نسخة الصفوانى زياده- اين سخن يكى از روات كلينى است، زيرا نسخه‌هاى كافى به روايات چندى ثبت شده:

١- يكى از آنها همين صفوانى است و او محمد بن احمد بن عبد الله بن قضاعه بن صفوان بن مهران جمال است كه مردى ثقه و فقيه و فاضل بوده.

٢- محمد بن ابراهيم نعمانى.

٣- هارون بن موسى تلعكبرى.

ميان اين نسخه‌ها اختلافى بوده و بعضى از متأخرين از اين روات چون شيخ صدوق محمد بن بابويه، و شيخ مفيد (ره) و همطرازان آنها خواستند ميان اين نسخ جمع كنند و نسخه واحده باشد و مورد اختلاف را معين كنند، و چون اين خبر آينده در نسخه صفوانى بوده و در ساير روايات نبوده با اين جمله بدان اشاره شده. از مجلسى (ره)- بدان كه رجعت يعنى برگشت جمعى از مؤمنان به دنيا پيش از قيامت در زمان قائم (ع) يا پيش از آن يا بعد از آن براى ديدار دولت حقه و شادى از آن، و براى انتقام از دشمنان خود، و هم رجوع جمعى از كافران و منافقان براى انتقام از آنان، و اين از عقايد مخصوص به اماميه است كه بر آن اتفاق دارند و اخبار آن متواتر است و برخى آيات قرآن هم بر آن دلالت دارد، و