موسوعة الإمام الخميني 49 (شرح حديث جنود عقل و جهل) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٧٣ - فصل دوم در بيان مقصود از تؤده و تسرّع

فصل دوم در بيان مقصود از تؤده و تسرّع‌

] ظاهر اين است كه مراد از «تُؤَدَه» در حديث شريف- به مناسبت مقابله با «تسرّع»- تأنّى باشد، و آن عبارت از اعتدال قوّه غضبيه است كه حد افراط آن تسرّع است؛ چنانچه بعضى محقّقين بزرگ گفته‌اند، و سكونت نفس را از فروع شجاعت شمرده‌اند [١].

و شايد مراد از آن، تثبّت بود كه آن نيز از اعتدال قوه غضب است، و از فروع شجاعت است، و آن عبارت از آن است كه نفس در تحمّل شدايد و پيش‌آمدهاى گوناگون عالم، خوددار باشد و به‌زودى از ميدان درنرود و سبك‌بارى و سهل‌انگارى نكند و خفّت و تندى به‌خرج ندهد، و اين اعم است از پيش‌آمدهاى اخلاقى و روحى يا پيش‌آمدهاى طبيعى و جسمانى.

نفسى كه داراى ثبات باشد، از ناملايمات روحى از حوصله بيرون نرود، و در مقابل ناگوارها پابرجا بايستد و از طمأنينه و ثبات او كاسته نگردد. و شايد آيه شريفه: فَاسْتَقِمْ كَما أُمِرْتَ وَ مَنْ تابَ مَعَكَ‌ [٢] اشارت به اين مقام نفس باشد.

و البته تحصيل چنين روحى در جامعه، از مهم‌ترين امور است، و در عين حال از مشكل‌ترين كارها است، و از اين جهت، در روايت است كه رسول اكرم‌

[١] شرح اصول الكافي، صدر المتألّهين، ج ١، ص ٤٤٧.

[٢] «همراه با آنان كه با تو روى به خدا آورده‌اند، آن‌چنان كه مأمور شده‌اى، استقامت كن». (هود (١١): ١١٢)