موسوعة الإمام الخميني 49 (شرح حديث جنود عقل و جهل) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٦٦ - فصل ششم در شمّه اى از احاديث درباره تكبّر

و محتمل است آن صورت غيبيه ملكوتيه، عكس‌العمل أطوار مُلْكيه دنياويه باشد، و چون اين‌جا خود را بزرگ جلوه داده است، حق تعالى او را در آن عالم كوچك و حقير كند؛ «كَما تُدِينُ تُدانُ» [١].

و در كافى شريف، از حضرت صادق- عليه السلام- روايت شده است كه «در جهنّم وادى [اى‌] است از براى متكبّران كه آن را سَقَر گويند. به خداى تعالى شكايت كرد از شدّت حرارت خود و خواهش كرد كه اذن دهد كه تنفس كند.

پس نفَس كشيد و جهنّم از آن محترق شد» [٢].

عزيزا! انسان اگر احتمال صدق اين‌طور احاديث را بدهد، بايد بيشتر از ما درصدد علاج نفس برآيد. جايى كه چيزى، خود محل عذاب و آتش است، از شدّت حرارت به ناله درآيد و از نَفَس آن، جهنّم محترق شود، آيا ما با اين عذاب، بايد چطور به‌سربريم؟ آيا براى اين چند روزه سركشى و بزرگى‌فروشى به بندگان خدا يا تكبّر به عبادت و اطاعت خدا، چطور خود را حاضر كنيم از براى چنين عذابى كه جهنم را به فرياد درآوَرَد؟ واى به حال غفلت و سرمستى ما. امان از اين بى‌هوشى و خواب سنگين ما.

[١] اين جمله مَثَلى است سائر و مشهور، و امام صادق عليه السلام از صحابى جليل القدر أبوذر غفاري- رضي اللَّه عنه- خطبه‌اى را نقل فرمودند، كه ابوذر در خلال آن فرمود: «... كَما تُدِينُ تُدانُ يا مُبْتَغِيَ العِلْمِ»؛ «همان‌گونه كه عمل كنى، جزا و پاداش مى‌يابى، اى طالب علم». (الكافي، ج ٢، ص ١٣٤، «كتاب الإيمان و الكفر»، «باب ذمّ الدُّنيا و الزُّهد فيها»، حديث ١٨، و «باب القناعة»، ص ١٣٨، حديث ٤)

[٢] متن حديث، اين است: «إنَّ في جَهَنَّمَ لَوادِياً لِلْمُتَكَبِّرِينَ يُقالُ لَهُ: سَقَرٌ، شَكا إلى اللّهِ- عَزَّ وَجَلَّ- شِدَّةَ حَرِّهِ، وَسَألَهُ أنْ يَأْذَنَ لَهُ أنْ يَتَنَفَّسَ فَتَنَفَّسَ فَأحْرَقَ جَهَنَّمَ». (الكافي، ج ٢، ص ٣١٠، «كتاب الإيمان و الكفر»، «باب الكبر»، حديث ١٠)