موسوعة الإمام الخميني 49 (شرح حديث جنود عقل و جهل) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٢٠ - فصل دوم اصلاح نفس از جحود

فصل دوم اصلاح نفس از جحود

] بدان‌كه انسان تا در اين عالم طبيعت- كه عالم مادّه و تغيّر است- واقع است، مى‌تواند حالت جحود و انكار را- كه از بدترين احوال نفس است و موجب خذلان نفس و خسران ابدى است- تغيير دهد و از تحت تصرّف جند جهل و شيطان بيرون آيد و در تحت تصرّف عقل و رحمان وارد شود، و آن، به علم نافع و عمل صالح انجام پذيرد.

اما علم نافع، تفكر در لطايف مصنوعات و دقايق اسرار وجود است، و اين تفكر، از براى متوسّطين، ابوابى از معرفت باز كند، گرچه براى كاملين حجاب است، و اين حسنه قلبيه ابرار، سيّئه مقرَّبان درگاه است‌ [١].

طريق تفكر در لطايف صنعت بى‌شمار است، ولى از همه چيز نزديك‌تر به ما، خود ما است و معرفت نفس، بلكه ساختمان بدن، بلكه افعال بدن، طريق معرفت اللَّه است؛ «مَنْ عَرَفَ نَفْسَهُ [فَقَدْ] عَرَفَ رَبَّهُ» [٢].

ما اكنون متوجه مى‌شويم به يك عمل هضمى اين كارخانه عجيب؛ يعنى كارخانه بدن انسان؛ مى‌بينيم كه در حيوانات- كه يكى از آنها انسان است- به‌حسب تناسب با ساختمان مزاجى هر يك، اشتهايى به غذاى خاص قرار داده شده؛ يعنى هر كدام از حيوانات اشتها به يك نوع غذايى دارند كه مورد احتياج‌

[١] اشاره است به: «حَسَناتُ الأَبْرارِ سَيِّئاتُ الْمُقَرَّبينَ». (ر. ك: ص ٢٢٠)

[٢] «كسى كه خود را شناخت، پس به‌تحقيق خدا را شناخته است». (غرر الحكم و درر الكلم، ص ٥٨٨، حديث ٣٠١)