موسوعة الإمام الخميني 49 (شرح حديث جنود عقل و جهل) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٢ - مقدّمةٌ

متبحّر، أفضل المتأخّرين، نصير الملّة و الدين‌ [١]- قدّس اللَّه نفسه الزكيّة- و بسيارى از [قسمت‌هاى‌] كتاب إحياء العلوم‌ [٢] غزالى‌ [٣]- و اين نحو تأليف علمى را در تصفيه اخلاق و تهذيب باطن تأثيرى بسزا نيست، اگر نگوييم اصلًا و رأساً نيست- و يا از قبيل تاريخ الأخلاق است (به اصطلاح نويسنده) كه مشتمل بر قصص و حكايات و امثال و وقايع است كه صَرف وقت در آن‌

[١] محمّد بن محمّد بن حسن مشهور به خواجه نصيرالدين طوسى، از اساطين علم‌حكمت و رياضى بوده و بسيارى از بزرگان و صاحبان مكارم او را ستوده‌اند. وى در ١١ جمادى الاولى سال ٥٩٧ ق در طوس به دنيا آمد و در روز عيد غدير سال ٦٧٢ ق، رخت جان به سراى آخرت كشيد و در كاظمين به خاك سپرده شد.

او را تأليفات بى‌شمارى است در فنون گوناگون حكمت، كلام، رياضيّات، هيأت، نجوم و اخلاق كه از آن ميان مشهورترين آنها عبارتند از: شرح الإشارات ابن‌سينا، تجريد الاعتقاد، تحرير اقليدس، اخلاق ناصرى و أوصاف الأشراف. (الكُنى و الألقاب، ج ٣، ص ٢٥١)

[٢] إحياء علوم الدين، كتابى است در اخلاق اسلامى، تأليف شيخ ابوحامد محمّد غزالى (متولّد ٤٥٠ ق و متوفّى ٥٠٥ يا ٥٠٧ ق). اين كتاب از مهمترين و مبسوطترين آثار تأليف شده در علم اخلاق است، تا جايى كه بسيارى از كتب اخلاقى نوشته شده بعد از آن، به خوشه‌چينى از اين كتاب پرداخته‌اند. إحياء العلوم بارها به طبع رسيده است. (ريحانة الأدب، ج ٤، ص ٢٣٨)

[٣] ابوحامد محمّد بن محمّد بن احمد، ملقّب به حجّة الاسلام و مشهور به غزالى، از اعاظم فقهاى شافعيه بوده كه در سال ٤٥٠ ق در غزاله از توابع طوس به دنيا آمد و در همان شهر در سال ٥٠٥ يا ٥٠٧ ق از دنيا رفت. وى در سال ٤٨٤ ق به مُدرّسى مدرسه نظاميه بغداد منصوب شد. او را تأليفات بسيارى است كه در غالب آنها مُبتكر بوده است، از آن ميان احياء العلوم در اخلاق، و الوجيز در فقه شافعى از شهرت بيشترى برخوردار است. (ريحانة الأدب، ج ٤، ص ٢٣٧)