موسوعة الإمام الخميني 49 (شرح حديث جنود عقل و جهل) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢٦١ - فصل هشتم در ذكر مختصرى براى علاج غضب

و در حديث شريف كافى، حضرت باقر العلوم- عليه السلام- دستور مى‌دهند كه: «وقتى خوف غضب بر خود داشتيد و از جمره شيطان ترسناك شديد، به زمين بچسبيد كه پليدى شيطان از شما مى‌رود در اين هنگام» [١].

و نيز از حضرت باقر- سلام اللَّه عليه- روايت نموده كه: «همانا مرد غضب مى‌كند و راضى نمى‌شود هرگز، مگر آن‌كه داخل آتش شود. پس هر كس بر قومى غضب كرد، فوراً بنشيند اگر ايستاده است؛ زيرا كه رجز شيطان از او مى‌رود، و هر كس بر خويشاوندان خود غضب كرد، نزديك او برود و او را مسّ كند؛ زيرا كه رحم وقتى مسّ شود، ساكن شود» [٢].

و از طرق عامّه منقول است كه: «رسول خدا- صلّى اللَّه عليه وآله- هر وقت غضب مى‌نمود، اگر ايستاده بود، مى‌نشست و اگر نشسته بود، به پشت مى‌خوابيد، غضبش فرو مى‌نشست» [٣].

اينها كه مذكور شد، علاج صاحب غضب است از خودش.

و اما اگر ديگران بخواهند او را در حال غضب و اشتعال آن علاج كنند، بسيار مشكل است؛ مگر در اوّل امر كه شدت نكرده و اشتعال آتش جهنّمش زياد نشده، به يكى از طرقى كه ذكر شد؛ و الّا شايد به ترساندن او- خصوصاً تخويف صاحب قوّه و قدرتى، او را- كه نوعاً آتش غضب به واسطه ترس در باطن محتقن شود، ولى بايد ملاحظه شود كه در شدّت اشتعال نباشد كه براى خود صاحب غضب، تخويف در اين هنگام خالى از خطر نيست. در هر صورت، علاج در حال فوران غضب، امرى است مشكل نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْهُ.

[١] الكافي، ج ٢، ص ٣٠٤، «كتاب الإيمان و الكفر»، «باب الغضب»، حديث ١٢.

[٢] الكافي، ج ٢، ص ٣٠٢، «كتاب الإيمان و الكفر»، «باب الغضب»، حديث ٢.

[٣] مرآة العقول، ج ١٠، ص ١٤٦؛ كنز العُمَّال، ج ٧، ص ١٤١، حديث ١٨٤٠٤.