موسوعة الإمام الخميني 49 (شرح حديث جنود عقل و جهل) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٥٢ - لطيفةٌ عرفانيةٌ و حقيقةٌ إيمانيةٌ

نمايد [١] تا معلوم شود كه از كدام حزب است.

و نتيجه بزرگ اين تطبيق- كه يكى از آداب قرائت است و ما در رساله آداب الصلوة مذكور داشتيم‌ [٢]- آن است كه انسان مى‌تواند نشئه خود را تبديل كند و مظهريت ابليسيه را به مظهريت آدميه مبدّل نمايد؛ زيرا كه انسان تا در عالم طبيعت- كه دار تغيّر و تبدّل، و نشئه تصرُّم و هَيولَويت است- واقع است، به واسطه قوّه منفعله كه حق تعالى به او عنايت نموده و راه سعادت و شقاوت را واضح فرموده، مى‌تواند نقايص خود را مبدّل به كمالات، و رذايل خويش را تبديل به خصايل حميده، و سيّئات خود را مبدّل به حسنات نمايد، و اين‌كه معروف است: «فلان خُلق زشت يا فلان صفت رذيله از ذاتيات است و قابل تغيير نيست» [٣]، اصلى ندارد و حرفى بى‌اساس و ناشى از قِلّت تدبّر است، و عدم تغيير و تبديل ذاتيات را به اين باب ربطى نيست، بلكه با رياضات و مجاهدات، تمام صفات نفسانيه را مى‌توان تبديل [نمود] و تغيير داد، حتى جُبن و بخل و حرص و طمع را مى‌توان مبدّل به شجاعت و كرم و قناعت و عزّت نفس نمود.

پس بر انسان سالكِ راه حق و طالبِ سعادت و نجات، لازم و مُتحتّم است كه تا در اين چند روزه كه مهلت است و از عمر دنياوى او- كه مورد تغيير و تبديل و نشئه اختيار و نفوذ اراده است- چند صباحى باقى مانده، با جدّيت كوشش كند و صفحه نفس خود را عرضه به قرآنِ خدا و احاديث معصومين عليهم السلام‌

[١] ر. ك: البقرة (٢): ٣٠- ٣٨؛ الأعراف (٧): ١١- ٢٧؛ ص (٣٨): ٧١- ٨٥.

[٢] آداب الصلوة، امام خمينى قدس سره، ص ٢٥٢.

[٣] اين قول در كتب اخلاقى نقل شده است. (ر. ك: إحياء علوم الدين، ج ٣، ص ٥٦؛ اخلاق ناصرى، ص ١٠٢؛ جامع السعادات، ج ١، ص ٢٢)