موسوعة الإمام الخميني 49 (شرح حديث جنود عقل و جهل) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٩٠ - فصل چهارم در بيان علاج غضب در حال فَوَران آن

به كارهايى متفرق وادار كند. و اگر نمى‌تواند خارج شود، در همانجا خود را به تغيير حال وادارد؛ اگر ايستاده است، بنشيند و اگر نشسته است، بخوابد و نفس را سرگرم به كارهاى مخالف اسباب غضب كند.

در روايت كافى براى علاج فرموده است: «اگر از غضب- كه جمره شيطان است- يكى از شماها ترسيد، خود را به زمين بچسباند (يعنى از جاى خود حركت نكند)؛ زيرا كه پليدى شيطان مى‌رود در اين هنگام» [١].

و نيز از حضرت باقر نقل شده كه «اگر كسى غضب كرد به قومى، در صورتى كه ايستاده است، فوراً بنشيند كه رجز شيطانى از او مى‌رود، و اگر به خويشاوندش غضب كرد، جلو برود و او را مَس كند؛ كه رَحِم وقتى مَس شد، ساكن مى‌شود» [٢].

و از طرق عامّه منقول است كه «پيغمبر- صلّى اللَّه عليه وآله- وقتى غضب مى‌فرمود، اگر ايستاده بود، مى‌نشست و اگر نشسته بود، به پشت مى‌خوابيد؛ غضبش ساكن مى‌شد» [٣].

و اگر غضب انسان سركشى كرد و عنان را از انسان گرفت و شدّت و اشتعال‌

[١] اين است متن حديث: «فَإذا خافَ أحَدُكُمْ ذلِكَ مِنْ نَفْسِهِ فَلْيَلْزَمِ الأرْضَ، فَإنَّ رِجْزَ الشَّيْطانِ لَيَذْهَبُ عَنْهُ عِنْدَ ذلِكَ». (الكافي، ج ٢، ص ٣٠٤، «كتاب الإيمان و الكفر»، «باب الغضب»، حديث ١٢)

[٢] متن حديث شريف، چنين است: «وَأيُّما رَجُلٍ غَضِبَ عَلى ذِي رَحِمٍ فَلْيَدْنُ مِنْهُ فَلْيَمُسَّهُ، فَإنَّ الرَّحِمَ إذا مُسَّتْ سَكَنَتْ». (الكافي، ج ٢، ص ٣٠٢، «كتاب الإيمان و الكفر»، «باب الغضب»، حديث ٢)

[٣] متن اين خبر، چنين است: «كانَ إذا غَضِبَ وَهُوَ قائَمٌ جَلَسَ، وَإذا غَضِبَ وَهُوَ جالِسٌ اضْطَجَعَ، فَيَذْهَبُ غَضَبُهُ». (كنز العُمّال، ج ٧، ص ١٤١، حديث ١٨٤٠٤)