موسوعة الإمام الخميني 49 (شرح حديث جنود عقل و جهل) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٧٦ - فصل سوم در بيان آنكه تأنّى و تثبُّت از فطريات مخموره و از جنود عقل است، و تسرّع و شتابزدگى و بىثباتى و بىقرارى از جنود جهل و ابليس و از فطريات محجوبه است

نهضت مى‌كنند و از تنهايى خود و زيادى جمعيت‌هاى مخالف هيچ خوف و وحشتى به خود راه ندهند و بر همه پندارهاى بى‌خردانه چيره شوند و تمام عادات و اطوار جهانيان را پايمال كنند و آنها را به رنگ خود درآورند. اين روح ثبات با طمأنينه است كه جمعيت‌هاى كم را در مقابل گروه‌هاى انبوه حفظ مى‌كند و بر ممالك بزرگ عالم با عِدّه و عُدّه معدود مسلّط و چيره مى‌كند.

خداى تعالى در قرآن شريف به اين قوّه طمأنينه و ثبات، اهميت شايان داده و فرموده: «بيست نفر اينان بر دويست نفر ديگران غالب و چيره مى‌شوند» [١] و همين‌طور هم شد [٢].

فصل سوم در بيان آن‌كه تأنّى و تثبُّت از فطريات مخموره و از جنود عقل است، و تسرّع و شتابزدگى و بى‌ثباتى و بى‌قرارى از جنود جهل و ابليس و از فطريات محجوبه است‌

ما پيش از اين ذكر كرديم كه انسان به حسب فطرت اوّليه كه حق تعالى او را به آن مخمّر فرموده، عاشق كمال مطلق و متنفِّر از نقص است، و اگر توجه به نقص كند و محبّت غير كمال مطلق در او پيدا شود، از احتجاب فطرت است‌ [٣]. از اين جهت، توجه به خود و خودخواهى و پيروى از شهوات و مقاصد حيوانى و

[١] «إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ عِشْرُونَ صابِرُونَ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ». (الأنفال (٨): ٦٥)

[٢] «اشاره است به واقعه جنگ بدر». (ر. ك: السيرة النَّبويَّة، ابن هشام، ج ٢، ص ٣٣١؛ تاريخ الطبري، ج ٢، ص ٤٢١؛ مجمع البيان، ج ٤، ص ٨٥٧)

[٣] ر. ك: صفحه ٧٨- ٧٩.