موسوعة الإمام الخميني 49 (شرح حديث جنود عقل و جهل) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٦٢ - فصل سوم در تحصيل فضيلت عدالت

و پس از اين مرحله، تربيت‌هاى خارجى از معلّمان و مربّيان- غير پدر و مادر- است كه آن را نيز در اول امر، پدر كفيل است، و صحت و فساد در اين مرحله به ذمه پدر است، و البته انتخاب معلّم متديّن خوش‌عقيده خوش‌اخلاق، و مدرسه و معلّم‌خانه مناسبِ دينىِ اخلاقىِ مهذّب، در تربيت ابتدايى طفل دخالت تامّ تمام دارد. چه بسا باشد كه نقشه سعادت و شقاوت طفل، در اين مرحله ريخته شود و تزريقات معلّمين، يا شفاى امراض و يا سمّ قاتل است كه عهده‌دار آن پدر است.

و از اين مرحله كه گذشت، كم‌كم حد رشد و بلوغ پيش مى‌آيد و استقلال فكر و نظر و ايام جوانى مى‌رسد، و انسان در اين مرحله، خود، كفيل سعادت خود و ضامن شقاوت و بدبختى خود است، و هر قدم كه به ايام نونهالى و جوانى نزديك‌تر است، تحصيل سعادت آسان‌تر و سهل‌تر و استقرار آن بيشتر است؛ چون صفحه نفس از نقوش خالى‌تر و به سادگى نزديك‌تر است، و اگر تا اين مرحله از عمر، داراى اخلاق زشت يا عادت و عمل ناهنجارى باشد، چندان محكم و مستحكم نشده و به مقدارى مراقبت و مواظبت مى‌توان آن را تصفيه و تزكيه نمود و ريشه اخلاق زشت را از بن كند؛ چون نهال نورسى كه چندان ريشه در زمين ندوانده، با مختصر فشار و كمى زحمت مى‌توان آن را از جاى كند، ولى چون مدتى سهل‌انگارى شد و انسان درصدد اصلاح و قلع ماده فساد برنيامد كم‌كم درخت فساد برومند شده و كهن گردد و ريشه‌هاى آن، سخت پنجه به زمينِ دل، بند كند كه با روزگارهاى دراز و رياضت‌هاى بسيار نيز انسان، كمتر موفق به تصفيه آن شود و شايد عمر مجال ندهد و روزگار مهلت ندهد كه انسان اصلاح خود كند؛ چون درخت كهنى كه پنجه و ريشه خود را به زمين،