یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٥٢ - ربا

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٣٥٢

سازگار است.

قرض تولیدی:

ربا برای سرمایه تولیدی نیز جایز نیست:

٦. علیبن جعفر عن اخیه علیه السلام: سألته عن رجل اعطی رجلًا مائة درهم یعمل بها علی ان یعطیه خمسة دراهم او اقل او اکثر، هل یحل ذلک؟ قال: لا، هذا الربا محضاً. (باب ٧، روایت ٧) این روایت در مورد قرض تولیدی است و تصریح است به حرمت ربا در آن. جزء ادله تعمیم حرمت ربا قرار داده میشود [١].

وحدت حنطه و شعیر:

٧. قال امیرالمؤمنین علیه السلام: لا تبع الحنطة بالشعیر الّا یداً بید، و لا تبع قفیزاً من حنطة بقفیزین من شعیر. (باب ٨، روایت ٨) منع نسیئه در معاوضه حنطه به شعیر [٢]، اشکالی را که در اتحاد حنطه و شعیر است سهل میکند زیرا یک قسمت از اشکال در این است که حکم به اتحاد حنطه و شعیر راهی برای ربا باز میکند، زیرا ممکن است که ربا گیرنده شعیر بدهد و حنطه بگیرد (به طور نسیئه) ولی در نقد این معاوضه فقط وقتی رخ میدهد که صاحب حنطه راغب در شعیر باشد. و منع از تفاضل در این صورت دو فایده دارد:

یکی اینکه از تشابه به ربا تحرّز شده است (زیرا حنطه و شعیر هر دو طعام است) و دیگر اینکه صاحب شعیر که معمولًا فقیر است به طعام افضل نایل میشود.

٨. عن ابیعبداللَّه علیه السلام قال: ما کان من طعام مختلف او متاع او شیء من الاشیاء یتفاضل فلا بأس ببیعه مثلین بمثل یداً بید فاما نظرة