یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٨٢ - ربا

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٢٨٢

است [١].

علت شیوع ربا دو چیز است:

یکی راه فرار درست کردن، دیگر راه عملی مثبت نشان ندادن:

علت اینکه ربا در قدیم و جدید شایع شد دو چیز است: یکی نشان دادن راه فرار از ربا و دیگر مداخله نکردن عملی علمای اسلام در ساختن اجتماع و بالاخره جدایی دیانت از سیاست و طراحی عملی سازمان اجتماعی. علمای اسلام به نصیحت اکتفا کردند و جلو نیامدند که نظام موجود را- که با وجود او خوردن و دادن ربا حتمی و جبری است- بهم بریزند و نظامی منطبق با اسلام که ضرورتی برای خوردن و دادن ربا نباشد به وجود بیاورند. در نتیجه، منع از ربا عملًا چیزی شبیه منع آدم گرسنه و تشنه از خوردن نان و آشامیدن آب بود و حتی در بحبوحه حکومت دین، رباخواری شرعی و غیرشرعی رایج بود.

لهذا کلیسا تحریم کرد که از قرض فایده بگیرند. روح برادری که اساس تعلیمات مسیح است، از ارکان این تحریم بود.

سخن ارسطو:

پول پول نمیزاید:

علمای قانون قدیم فرانسه این تحریم را نقل کردند و به یک علت منطقی که از ارسطو رسیده است تعلیل کردند و آن اینکه پول پول نمیزاید، پس مطالبه فایده پول بر ضد طبیعت اشیاء است ..

ربا در دین یهود:

تا آنجا که من اطلاع دارم یهود معامله ربوی را جز با غیر یهودی جایز نمیداند، زیرا ربا به نص تورات حرام قطعی است [٢] و قرآن بر آنها عیب گرفته که برخلاف دینشان عمل میکنند و مال مردم را بر خود حلال میشمارند.

اشکال در ربای از غیر مسلمان:

از اینجا معلوم میشود که میتوان گفت ربا خوردن مسلمان از غیر مسلمان نیز با روح قرآن مطابقت ندارد.

چگونه ممکن است قرآن چیزی را که عیب میگیرد، تجویز کند؟