یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٢٧ - مبنا و منشأ حس دینی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٢٢٧

است. جزءها را رویها سوی کل است ...

بنابراین کسی نمیتواند بگوید چرا این میل در بشر هست، فایدهاش چیست.

ابراهیم، حیبن یقظانِ قرآن:

٢٣. داستان حضرت ابراهیم که حی بن یقظانِ قرآن است، میرساند که یکی از سادهترین استدلالها بشر را به توحید و خداشناسی که مبدأ و ریشه معتقدات دینی است میکشاند. آن استدلال ساده آن نیست که اگوست کنت خیال کرده که بشر دنبال علت و سبب حوادث میگشت و چون علت طبیعی را نمیشناخت علت غیبی به جای آن فرض میکرد، بلکه این جهت که بشر به حکم عقل فطری برای خود علت و مبدئی میدانست و به تعبیر قرآن «ربّ» قائل بود، به جهان نظر میافکند آثار مربوبیت در همه آنها مشاهده کرد، از اینجا فهمید که همه اینها مانند خود او ربّی دارند، متوجه ربالارباب شد.

سوره انعام، آیات ٧٥- ٨٠:

و کذلک نری ابراهیم ملکوت السموات و الارض و لیکون من الموقنین. فلما جن علیه اللیل رأی کوکباً قال هذا ربی فلما افل قال لااحب الافلین. فلما رأی القمر بازغاً قال هذا ربی فلما افل قال لئن لم یهدنی ربی لاکونن من القوم الضالین. فلما رأی الشمس بازغة قال هذا ربی هذا اکبر فلما افلت قال یا قوم انی برئ مما تشرکون. انی وجهت وجهی للذی فطر السموات و الارض حنیفاً و ما انا من المشرکین. و حاجه قومه قال اتحاجونی فیاللَّه و قد هدین و لا اخاف ما تشرکون به الّا ان یشاء ربی شیئاً وسع ربی کل شیء علماً افلا تتذکرون.

فطرت عشق به ابدیت در داستان ابراهیم:

از این آیات هم فطرت عشق فهمیده میشود، عشق به ثابت و کامل و لایتناهی.