ولو وسائل نامقدس و پلید میتوان استفاده کرد؟ یا نه، برای هدف مقدس از وسیله مقدس باید استفاده کرد نه از وسیله نامقدس و پلید. حال مثالهایی ذکر میکنیم تا مطلب روشن بشود.

استفاده از وسیله نامشروع در تبلیغ دین

هدف ما تبلیغ دین است. دیگر از این بهتر که نمیشود. یک وقت هدف من در کاری شخص خودم است، کاری را برای خودم میخواهم بکنم، برای رفاه و منفعت خودم میخواهم انجام بدهم. آنجا محرز است. ولی اگر من بخواهم کاری را نه برای خودم بلکه برای دین انجام بدهم، در این صورت آیا جایز است از هر وسیلهای استفاده کنم؟ اگر من بخواهم برای منافع خودم کار کنم، مثلًا وقتی کار من گیر پولی یا اداری دارد بیایم پیش شما- که میتوانید مشکل مرا حل کنید- چهارتا دروغ جعل کنم برای اینکه مشکلم حل بشود، در اینجا همه مرا ملامت میکنند، میگویند این را ببین، برای اینکه مشکلش حل بشود تملق میگوید، چاپلوسی میکند، دروغ میگوید، تهمت میزند. ولی یک وقت هدف چیز دیگر است؛ من میخواهم یک مسجد بسازم، برای خودم که نمیخواهم بسازم. واقعاً هم در مسجد ساختن هدف نامقدسی ندارم. من جزء کسانی هستم که بانی شدهایم در فلان محل که مسجد ندارد مسجدی ساخته بشود که در آنجا مردم بیایند نماز بخوانند، مجالس وعظ تشکیل بشود، بچهها بیایند دستورهای دین را یاد بگیرند و جلساتی باشد. این مسجد مصالح میخواهد، گرفتاریهای دیگر دارد، اشکالات اداری ممکن است پیدا کند، و از مردم نیز باید پول گرفت. حالا یک آدم اهل خیر پاشنه گیوه راور کشیده برای اینکه کار این مسجد را درست کند. نزد کسی میرود، یک حرفی میزند که هر جور هست از او پول در بیاورد، چهارتا دروغ میگوید ولی بالأخره پنج هزار تومان پول برای مسجد درمیآورد. دو تا دروغ به یک نفر دیگر میگوید، چهار تا تملق و چاپلوسی نسبت به دیگری میکند که شما چنین هستید، چنان هستید، ما به شما از قدیم ارادت داریم، خواب دیدم که داشتید در بهشت کلّه معلّق میزدید، حتماً هم چنین چیزی هست. ده هزار تومان هم از این میگیرد. پنجاه هزار تومان از یکی دیگر میگیرد. حال این را ما چه میگوییم؟ شاید بسیاری از مردم این عمل را تقدیس و نوعی فداکاری تلقی میکنند؛ میگویند ببین این بیچاره برای خودش که