مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٧٧ - عثمان

عثمان

ذکر عثمان در نهج البلاغه از دو خلیفه پیشین بیشتر آمده است. علت آن روشن است: عثمان در جریانی که تاریخ آن را «فتنه بزرگ» نامید و خود خویشاوندان نزدیک عثمان یعنی بنی امیه بیش از دیگران در آن دست داشتند کشته شد و مردم بلافاصله دور علی علیه السلام را گرفتند و آن حضرت طوعاً او کرهاً بیعت آنان را پذیرفت و این کار طبعاً مسائلی را برای حضرتش در دوره خلافت به وجود آورد. از طرفی داعیه داران خلافت، شخص او را متهم میکردند که در قتل عثمان دست داشته است و او ناچار بود از خود دفاع [کند] و موقف خویش را در حادثه قتل عثمان روشن سازد، و از طرف دیگر گروه انقلابیون که علیه حکومت عثمان شوریده بودند و قدرتی عظیم به شمار میرفتند جزو یاران علی علیه السلام بودند. مخالفان علی از او میخواستند آنان را تسلیم کند تا به جرم قتل عثمان قصاص کنند، و علی علیه السلام میبایست این مسأله را در سخنان خود طرح کند و تکلیف خود را بیان نماید.

بعلاوه، در زمان حیات عثمان آنگاه که انقلابیون عثمان را در محاصره قرار داده بودند و بر او فشار آورده بودند که یا تغییر روش بدهد یا استعفا کند، یگانه کسی که مورد اعتماد طرفین و سفیر فیمابین بود و نظریات هر یک از آنها را علاوه بر نظریات خود به طرف دیگر میگفت، علی بود.