مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٥٢ - حکمران امانتدار است نه مالک

فَانْصِفُوا النّاسَ مِنْ انْفُسِکمْ وَاصْبِروا لِحَوائِجِهِمْ، فَانَّکمْ خُزّانُ الرَّعِیةِ وَ وُکلاءُ الْامَّةِ وَ سُفَراءُ الْائِمَّةِ [١].

به عدل و انصاف رفتار کنید، به مردم در باره خودتان حق بدهید، پرحوصله باشید و در برآوردن حاجات مردم تنگ حوصلگی نکنید که شما گنجوران و خزانه داران رعیت و نمایندگان ملت و سفیران حکومتید.

در فرمان معروف، خطاب به مالک اشتر مینویسد:

وَ اشْعِرْ قَلْبَک الرَّحْمَةَ لِلرَّعِیةِ وَالَمحَبَّةَ لَهُمْ وَاللُّطْفَ بِهِمْ وَ لا تَکونَنَّ عَلَیهِمْ سَبُعاً ضاریاً تَغْتَنِمُ اکلَهُمْ، فَانَّهُمْ صِنْفانِ: امّا اخٌ لَک فِی الدّینِ اوْ نَظیرٌ لَک فِی الْخَلْقِ [٢].

در قلب خود استشعار مهربانی، محبت و لطف به مردم را بیدار کن. مبادا مانند یک درنده که دریدن و خوردن را فرصت میشمارد رفتار کنی که مردم تو یا مسلماناند و برادر دینی تو و یا غیرمسلماناند و انسانی مانند تو.

... وَ لاتَقولَنَّ انّی مُؤَمَّر امُرُ فَاطاعُ، فَانَّ ذلِک ادْغالٌ فِی الْقَلْبِ وَ مَنْهَکةٌ لِلدّینِ وَ تَقَرُّبٌ مِنَ الْغَیرِ.

مگو من اکنون بر آنان مسلطم، از من فرمان دادن است و از آنها اطاعت کردن، که این عین راه یافتن فساد در دل و ضعف در دین و نزدیک شدن به سلب نعمت است.

در بخشنامه دیگری که به سران سپاه نوشته است چنین میفرماید:

فَانَّ حَقّاً عَلَی الْوالی انْ لا یغَیرَهُ عَلی رَعِیتِهِ فَضْلٌ نالَهُ وَ لا طَوْلٌ خُصَّ بِهِ وَ انْ یزیدَهُ ما قَسَمَ اللَّهُ لَهُ مِنْ نِعَمِهِ دُنُوّاً مِنْ عِبادِهِ وَ عَطْفاً عَلی اخْوانِهِ [٣].