مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٥٠ - حکمران امانتدار است نه مالک

انَّ اللَّهَ یأْمُرُکمْ انْ تُؤَدُّوا الْاماناتِ الی اهْلِها وَ اذا حَکمْتُمْ بَینَ النّاسِ انْ تَحْکموا بِالْعَدْلِ.

خدا فرمان میدهد که امانتها را به صاحبانشان برگردانید و در وقتی که میان مردم حکم میکنید به عدالت حکم کنید.

طبرسی در مجمع البیان ذیل این آیه میگوید:

«در معنی این آیه چند قول است؛ یکی اینکه مقصود مطلق امانتهاست، اعم از الهی و غیر الهی، و اعم از مالی و غیر مالی؛ دوم اینکه مخاطب حکمراناناند. خداوند با تعبیر لزوم ادای امانت، حکمرانان را فرمان میدهد که به رعایت مردم قیام کنند.».

سپس میگوید:

«مؤید این معنی این است که بعد از این آیه بلافاصله میفرماید:«یا ایهَا الَّذینَ امَنوا اطیعُوا اللَّهَ وَ اطیعُوا الرَّسولَ وَ اوُلِی الْامْرِ مِنْکمْ». در این آیه مردم موظف شدهاند که امر خدا و رسول و ولاة امر را اطاعت کنند. در آیه پیش، حقوق مردم و در این آیه متقابلًا حقوق ولاة امر یادآوری شده است.

از ائمه علیهم السلام روایت رسیده است که از این دو آیه یکی مال ماست (مبین حقوق ما بر شماست) و دیگری مال شماست (مبین حقوق شما بر ماست) ... امام باقر فرمود: ادای نماز و زکات و روزه و حج از جمله امانات است.

از جمله امانتها این است که به ولاة امر دستور داده شده است که صدقات و غنائم و غیر آنها را از آنچه بستگی دارد به حقوق رعیت تقسیم نمایند ...».

در تفسیر المیزان نیز در بحث روایی که در ذیل این آیه منعقد شده است، از درّ المنثور از علی علیه السلام چنین روایت میکند:

حَقٌّ عَلَی الْامامِ انْ یحْکمَ بِما انْزَلَ اللَّهُ وَ انْ یؤَدِّی الْامانَةَ، فَاذا فَعَلَ ذلِک