مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٢٠ - ترسیم چهره عبادت و عُبّاد در نهج البلاغه

ترسیم چهره عبادت و عُبّاد در نهج البلاغه

در فصل پیش طرز تلقی نهج البلاغه از عبادت بیان شد؛ معلوم شد که از نظر نهج البلاغه عبادت تنها انجام یک سلسله اعمال خشک و بیروح نیست. اعمال بدنی صورت و پیکره عبادت است، روح و معنی چیز دیگر است. اعمال بدنی آنگاه زنده و جاندار است و شایسته نام واقعی عبادت است که با آن روح و معنی توأم باشد. عبادت واقعی نوعی خروج و انتقال از دنیای سه بعدی و قدم نهادن در دنیایی دیگر است، دنیایی که به نوبه خود پر است از جوشش و جنبش و از واردات قلبی و لذتهای خاص به خود.

در نهج البلاغه مطالب مربوط به اهل سلوک و عبادت فراوان آمده است. به عبارت دیگر، ترسیمها از چهره عبادت و عبادت پیشگان شده است؛ گاهی سیمای عُبّاد و سُلّاک از نظر شب زنده داریها، خوف و خشیتها، شوق و لذتها، سوز و گدازها، آه و نالهها، تلاوت قرآنها ترسیم و نقاشی شده است، گاهی واردات قلبی و عنایات غیبی که در پرتو عبادت و مراقبه و جهاد نفس نصیبشان میگردد بیان شده است، گاهی تأثیر عبادت از نظر «گناه زدایی» و محو آثار تیره گناهان مورد بحث قرار گرفته است، گاهی به اثر عبادت از نظر درمان پارهای بیماریهای اخلاقی و عقدههای روانی اشاره شده است و گاهی ذکری از لذتها و بهجتهای خالص و