مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤١٧ - یاد حق
از کلمات آن حضرت است:
الهی ما عَبَدْتُک خَوْفاً مِنْ نارِک وَ لا طَمَعاً فی جَنَّتِک بَلْ وَجَدْتُک اهْلًا لِلْعِبادَةِ فَعَبَدْتُک [١].
من تو را به خاطر بیم از کیفرت و یا به خاطر طمع در بهشتت پرستش نکردهام؛ من تو را بدان جهت پرستش کردم که شایسته پرستش یافتم.
یاد حق
ریشه همه آثار معنوی اخلاقی و اجتماعی که در عبادت است در یک چیز است:
یاد حق و غیر او را از یاد بردن. قرآن کریم در یک جا به اثر تربیتی و جنبه تقویتی روحی عبادت اشاره میکند و میگوید: «نماز از کار بد و زشت باز میدارد» و در جای دیگر میگوید: «نماز را برای اینکه به یاد من باشی بپادار»، اشاره به اینکه انسان که نماز میخواند و در یاد خداست همواره در یاد دارد که ذات دانا و بینایی مراقب اوست، و فراموش نمیکند که خودش بنده است.
ذکر خدا و یاد خدا که هدف عبادت است، دل را جلا میدهد و صفا میبخشد و آن را آماده تجلیات الهی قرار میدهد. علی درباره یاد حق که روح عبادت است چنین میفرماید:
انَّ اللَّهَ سُبْحانَهُ وَ تَعالی جَعَلَ الذِّکرَ جِلاءً لِلْقُلوبِ، تَسْمَعُ بِهِ بَعْدَ الْوَقْرَةِ وَ تُبْصِرُ بِهِ بَعْدَ الْعَشْوَةِ وَتَنْقادُ بِهِ بَعْدَ الْمُعانَدَةِ وَ ما بَرِحَ لِلَّهِ عَزَّتْ الاؤُهُ فِی الْبُرْهَةِ بَعْدَالْبُرْهَةِ وَ فی ازْمانِ الْفَتَراتِ عِبادٌ ناجاهُمْ فی فِکرِهِمْ وَکلَّمَهُمْ فی ذاتِ عُقولِهِمْ [٢].
خداوند یاد خود را صیقل دلها قرار داده است. دلها بدین وسیله از پس کری شنوا و از پس نابینایی بینا و از پس سرکشی و عناد رام میگردند. همواره چنین بوده و هست که خداوند متعال در هر برههای از زمان و در زمانهایی
[١]. بحار الانوار، ج ٤١، ب ١٠١/ ص ١٤؛ با اندکی اختلاف.[٢] خطبه ٢١٣.