مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٥٦ - سید رضی و نهج البلاغه

«آنچه مردم از خطابههای علی در مقامات مختلف حفظ کردهاند [١] بالغ بر چهارصد و هشتاد و اندی میشود. علی علیه السلام آن خطابهها را بالبدیهه و بدون یادداشت و پیشنویس انشاء میکرد، و مردم، هم الفاظ آن را میگرفتند و هم عملًا از آن بهرهمند میشدند.».

گواهی دانشمند خبیر و متتبعی مانند مسعودی میرساند که خطابههای علی چقدر فراوان بوده است. در نهج البلاغه تنها ٢٣٩ قسمت به نام خطبه نقل شده است، در صورتی که مسعودی چهارصد و هشتاد و اندی آمار میدهد و بعلاوه اهتمام و شیفتگی طبقات مختلف را بر حفظ و ضبط سخنان مولی میرساند.

سید رضی و نهج البلاغه

سید رضی شخصاً شیفته سخنان علی علیه السلام بوده است. او مردی ادیب و شاعر و سخن شناس بود. ثعالبی که معاصر وی بوده دربارهاش گفته است:

«او امروز شگفتترین مردم عصر و شریفترین سادات عراق است و گذشته از اصالت نسب و حسب، به ادب روشن و فضل کامل آراسته شده است ... او از همه شعرای آل ابیطالب برتر است بااینکه آل ابیطالب شاعر برجسته فراوان دارند. اگر بگویم در همه قریش شاعری به این پایه نرسیده است، دور از صواب نگفتهام.» [٢]

سید رضی به خاطر همین شیفتگی که به ادب عموماً و به کلمات علی علیه السلام خصوصاً داشته است، بیشتر از زاویه فصاحت و بلاغت و ادب به سخنان مولی مینگریسته است، و به همین جهت در انتخاب آنها این خصوصیت را در نظر گرفته است؛ یعنی آن قسمتها بیشتر نظرش را جلب میکرده است که از جنبه بلاغت برجستگی خاص داشته است، و از این رو نام مجموعه منتخب خویش را