مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٣ - سیری در سخنان رسول اکرم
آیا درباره مساوات افراد بنی آدم، سخنی از این بالاتر میتوان گفت: «النّاسُ سَواءٌ کاسْنانِ الْمُشْطِ» [١]. (حال من نمیدانم شانهای را هم درآورد یا نه). شانه را نگاه کنید، دندانههای آن را ببینید. ببینید آیا یکی از دندانههای آن از دندانه دیگر بلندتر هست؟ نه. انسانها مانند دندانههای شانه برابر یکدیگرند. ببینید در آن محیط و در آن زمان، انسانی اینچنین درباره مساوات انسانها سخن میگوید که بعد از هزار و چهارصد سال هنوز کسی به این خوبی سخن نگفته است!.
در حجّة الوداع فریاد میزند:
«ایهَاالنّاسُ! انَّ رَبَّکمْ واحِدٌ وَ انَّ اباکمْ واحِدٌ، کلُّکمْ لِآدَمَ وَ آدَمُ مِنْ تُرابٍ، لافَضْلَ لِعَرَبِی عَلی عَجَمِی الّا بِالتَّقْوی.» [٢].
ایهاالناس! پروردگار همه مردم یکی است، پدر همه مردم یکی است، همهتان فرزند آدم هستید، آدم هم از خاک آفریده شده است. جایی باقی نمیماند که کسی به نژاد خودش، به نسب خودش، به قومیت خودش و به اینجور حرفها افتخار کند. همه از خاک هستیم، خاک که افتخار ندارد. پس افتخار به فضیلتهای روحی و معنوی است، به تقواست. ملاک فضیلت فقط تقواست و غیر از این چیز دیگری نیست.
این حدیث را که از رسول اکرم است، از کافی نقل میکنم:
ثَلاثٌ لایغِلُّ عَلَیهِنَّ قَلْبُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ: اخْلاصُ الْعَمَلِ لِلّهِ وَ النَّصیحَةُ لِائِمَّةِ الْمُسْلِمینَ وَ اللُّزومُ لِجَماعَتِهِمْ [٣].
سه چیز است که هرگز دل مؤمن نسبت به آنها جز اخلاص، چیز دیگری نمیورزد (یعنی در آن سه چیز محال است خیانت کند): یکی اخلاص عمل برای خدا. (یک مؤمن در عملش ریا نمیورزد.) دیگر، خیرخواهی برای پیشوایان واقعی مسلمین (یعنی خیرخواهی در جهت خیر مسلمین، ارشاد و هدایت پیشوایان در جهت خیر مسلمین). سوم مسأله وحدت و
[١] تحف العقول، ص ٣٦٨، از امام صادق علیه السلام.[٢]. تاریخ یعقوبی، ج ٢/ ص ١١٠ با کمی اختلاف.[٣] اصول کافی، ج ١/ ص ٤٠٣.