فکر و تدبیر برای آینده و عاقبت یک کار کردن. ولی «خشیت» آن حالتی است که ترس بر انسان مسلط میشود و انسان جرأت را از دست میدهد. جرأت خود را از دست دادن یعنی شجاعت نداشتن، شهامت نداشتن. تدبیرهای عاقلانه برای نگرانیهایی که در عاقبت کار ممکن است پیش بیاید غیر از این است که انسان جرأت و شهامتش را از دست بدهد. قرآن میگوید: داعیان الی اللَّه و مبلّغان حقیقی، در مقابل خدا خشیت الهی دارند، یک ذره جرأت و تجرّی بر خدا در وجودشان نیست، ولی در مقابل غیرخدا جرأت محض هستند و یک ذره خود را نمیبازند:«وَ لایخْشَوْنَ احَداً الَّا اللَّهَ»..

از خصوصیات دیگر سیره انبیاء و بالخصوص سیره پیغمبر اکرم همین مسأله جرأت یعنی خود را نباختن و استقامت داشتن است که در زندگی پیغمبر اکرم بسیار نمایان است. یک فرنگی کتابی نوشته است به نام «محمد پیغمبری که از نو باید شناخت». با اینکه کتابش عیبهایی دارد ولی نظر به اینکه خیلی روی کتابش کار کرده و تاریخ اسلام را زیاد مطالعه کرده و حتی سالها در عربستان بوده برای اینکه منطقه را از نزدیک ببیند و تاریخ را با منطقه جغرافیایی تطبیق کند، نکات خوبی هم در این کتاب وجود دارد. این کتاب دو نکته را خوب مجسم کرده که شاید هیچ کتاب دیگری به این خوبی مجسم نکرده باشد: یکی تدبیر خارق العاده رسول اکرم که اگر یک غیر مسلمان هم این کتاب را مطالعه کند نمیتواند پیغمبر را حکیم و مدبّر و سائس خارق العادهای نداند، و دیگر اینکه پیغمبر اکرم در شرایطی که هرکس دیگر میبود خود را میباخت و جرأتش را از دست میداد، یک ذره تغییر حالت پیدا نمیکند. گاهی جریانها به جایی میرسد- بر حسب ظاهر و شرایط ظاهری- که دیگر راه امیدی برای مسلمین وجود ندارد. در همان حال وقتی انسان پیغمبر را میبیند، میبیند «کالْجَبَلِ الرّاسِخ» مثل کوه ایستاده است:«وَ لایخْشَوْنَ احَداً الَّا اللَّهَ».

واقعاً شما تاریخ پیغمبر را از این نظر مطالعه کنید- و از هر نظری باید مطالعه کرد- تا معنی «الَّذینَ یبَلِّغونَ رِسالاتِ اللَّهِ وَ یخْشَوْنَهُ وَ لایخْشَوْنَ احَداً الَّا اللَّهَ» را دریابید و ببینید چگونه پیغمبر از خدای خودش خشیت دارد و چگونه از غیر خدا از احدی خشیت و بیم ندارد و هیچ چیزی را به حساب نمیآورد.