مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٧ - لطافت روح
مردم مزایای اسلام را درک کنند و از روی میل و رغبت به اسلام گرایش پیدا کنند.
نفرمود: «وَ لا تُنْذِرْ» انذار نکن، چون انذار جزء برنامهای است که قرآن دستور داده.
نکتهای که پیغمبر اکرم اشاره کرد این بود که «بَشِّرْ وَ لاتُنَفِّرْ» کاری نکن که مردم را از اسلام فرار بدهی و متنفّر کنی. مطلب را طوری تقریر نکن که عکس العمل روحی مردم فرار از اسلام باشد. و این چه نکته بزرگی است و نیاز به توضیح دارد، و قبل از آن باید نکته دیگری را از خود رسول اکرم و روایات دیگری که از ائمه اهل بیت در توضیح و تفسیر و تأیید آن رسیده است عرض کنم.
لطافت روح
روح انسان فوق العاده لطیف است و زود عکس العمل نشان میدهد. اگر انسان در یک کاری بر روح خودش فشار بیاورد- تا چه رسد به روح دیگران- عکس العملی که روح انسان ایجاد میکند گریز و فرار است. مثلًا در عبادت، جزء توصیههای پیغمبر اکرم این است که عبادت را آن قدر انجام دهید که روحتان نشاط عبادت دارد یعنی عبادت را با میل و رغبت انجام میدهید. وقتی یک مقدار عبادت کردید، نماز خواندید، مستحبات را بجا آوردید، نافله انجام دادید، قرآن خواندید و بیدار خوابی کشیدید، دیگر حس میکنید الآن این عبادت سخت و سنگین است یعنی به زور دارید بر خودتان تحمیل میکنید. فرمود: دیگر اینجا کافی است، عبادت را به خودت تحمیل نکن. همینقدر که تحمیل کردی، روحت کم کم از عبادت گریزان میشود و گویی عبادت را مانند یک دوا به او دادهای. آن وقت یک خاطره بد از عبادت پیدا میکند. همیشه کوشش کن در عبادت نشاط داشته باشی و روحت خاطره خوش از عبادت داشته باشد. به جابر فرمود:
«یا جابِرُ انَّ هذَا الدّینَ لَمَتینٌ فَأوْغِلْ فیهِ بِرِفْقٍ فَانَّ الْمُنْبَتَّ لا ارْضاً قَطَعَ وَ لا ظَهْراً ابْقی.» [١].
ای جابر! دین اسلام دین بامتانتی است، با خودت با مدارا رفتار کن. بعد میفرماید-
[١] کافی، ج ٢/ ص ٨٦ و ٨٧.