رساله توضیح المسایل ( مراجع ) - خمینی، روح الله و سایر مراجع - الصفحة ٣٤٢ - احكام اجاره
به مالك بپردازد و جايز نيست در آن تصرّف كند مگر آنكه علم به رضايت مالك داشته باشد.
س ١٦٤١: شخصى قطعه زمين موقوفهاى را از متولّى شرعى و قانونى آن به مدّت ده سال اجاره كرده است و اجارهنامه رسمى هم در مورد آن تنظيم شده است، ولى بعد از فوت موجر، جانشين او ادعا مىكند كه متولّى سفيه بوده و اجاره او باطل است، اين مسئله چه حكمى دارد؟ ج: تا زمانى كه بطلان تصرّفات موجر در زمين موقوفه ثابت نشده، اجاره دادن زمين توسط او محكوم به صحت است.
س ١٦٤٢: شخصى مغازهاى از موقوفات مسجد جامع را به مدّت معلومى اجاره كرده است، ولى بعد از انقضاء مدّت اجاره، علاوه بر اينكه چند سال است اجاره مغازه را نپرداخته، از تخليه آن هم خود دارى مىكند و در برابر تخليه آن چند ميليون مطالبه مىكند، آيا جايز است اين مبلغ از اموال موقوفه مسجد به او پرداخت شود؟ ج: مستأجر بعد از پايان مدّت اجاره در عين مستأجره حقّى ندارد، بلكه بر او واجب است مغازه را تخليه نموده و به متولّى آن تحويل دهد ولى اگر از نظر قانونى، حقّى براى او منظور شده مىتواند مطالبه كند و پرداخت آن از موقوفات مسجد مانعى ندارد.
س ١٦٤٣: شخصى منزلى را به مبلغ معيّنى و براى مدّت مشخصى اجاره كرده، سپس مبلغى را به عنوان اجاره آن خانه براى مدّت مشخص ديگرى بعد از پايان مهلت مقرّر، پيشاپيش به موجر پرداخت نموده كه بيشتر از مقدار اجاره قبلى است، به اين شرط كه مالك تا مدّت معيّنى از او تقاضاى تخليه خانه را نكند و الاّ بايد اجاره مدّت دوم را هم هنگام تخليه مانند اجاره مدّت اوّل حساب كند و مبلغ مازاد را به او برگرداند ولى مالك قبل از پايان مدّت مزبور از او تقاضاى تخليه خانه را نمود و از بازگرداندن مبلغ اضافى هم خوددارى كرد، حكم اين مسئله چيست؟ و آيا جايز است مالك، مبلغى را از مستأجر در برابر هزينه رنگ كارى خانه بگيرد، با آنكه هيچ قرار دادى در اين زمينه بين آنان وجود ندارد؟ ج: در صورتى كه در ضمن عقد اجاره شرط كرده باشند كه اگر موجر قبل از موعد مقرّر تقاضاى تخليه خانه را بنمايد، مستأجر بعد از پايان مدّت اجاره فقط موظّف به پرداخت همان اجاره زمان اوّل براى مدّت اجاره دوم است، موجر حقّ ندارد بر خلاف شرط خود مبلغ بيشترى را مطالبه كند و اگر مبلغى اضافى دريافت كرده بايد به مستأجر برگرداند و آنچه را هم صرف رنگ كارى و تعمير خانه نموده، بر عهده مستأجر نيست.
س ١٦٤٤: شخصى دو اتاق را از مالك آنها به مبلغ معيّنى براى هر ماه اجاره كرده و موجر هم كليدها را در اختيار او گذاشته و در نتيجه مستأجر مبادرت به حمل اثاثيه و لوازم منزل به آن دو اتاق نموده است. پس از آن به قصد آوردن خانوادهاش رفته ولى برنگشته است، موجر نيز هيچ گونه اطلاعى در مورد او و علت برنگشتن وى ندارد، آيا موجر حقّ تصرّف در اتاقها را دارد؟ همچنين نسبت به اثاث و لوازم خانگى مستأجر چه تكليفى دارد؟