جهت ادارۀ حجّاج بوده است، و در وقت فروش آن ترقى قيمت نسبت به قيمت خريد آن داشته است، آيا پرداخت خمس پول فروش آن يا خمس تفاوت قيمت آن در حال حاضر واجب است؟ ج: اگر لوازم را با مال مخمس خريده باشيد، پول فروش آن خمس ندارد، در غير اين صورت، پرداخت خمس آن واجب است.

س ٩٦٠: من صاحب مغازه‌اى هستم كه هر سال پول نقد و جنس‌هاى خود را محاسبه مى‌كنم و چون بعضى از كالاها تا آخر سال خمسى فروخته نمى‌شود، آيا پرداخت خمس آن در آخر سال و قبل از فروش واجب است يا اينكه بايد بعد از فروش، خمس آنها پرداخت شود؟ اگر خمس كالا را بدهم و سپس آن را بفروشم، چگونه بايد در سال آينده محاسبه كنم؟ و اگر آن را به فروش نرسانم و قيمت آن تغيير كند، چه حكمى دارد؟ ج: كالائى كه تا سر سال فروخته نشده و مشترى براى خريد آن پيدا نشده است، در حال حاضر پرداخت خمس افزايش قيمت آن واجب نيست بلكه سود حاصل از فروش آن در آينده از سود سال فروش محسوب مى‌شود، ولى كالائى كه افزايش قيمت پيدا كرده و كسى هست كه در طول سال آن را بخرد، ولى شما براى اينكه سود بيشترى ببريد، آن را تا پايان سال نفروخته‌ايد، بايد با رسيدن سال خمسى، خمس افزايش قيمت آن را بپردازيد، و در اين صورت آن كالا به قيمتى كه در سر سال خمسى ارزيابى شده و خمس افزايش قيمت آن پرداخت شده، در سال آينده استثناء مى‌شود.

س ٩٦١: سه برادر، خانۀ سه طبقه‌اى خريدارى نموده و در يك طبقه ساكن شده و دو طبقه ديگر را اجاره، داده‌اند. آيا به دو طبقۀ مورد اجاره خمس تعلق مى‌گيرد يا خير؟ و آيا جزء مئونۀ آنها محسوب مى‌شود؟ ج: اگر خانه را از محلّ درآمد سالانه شان براى سكونت تهيّه نموده‌اند و فعلاً به خاطر نياز به مخارج زندگى اجاره داده‌اند، به آن خمس تعلق نمى‌گيرد، ولى اگر بعضى طبقات آن را به قصد اجاره دادن ساخته يا تهيّه كرده‌اند تا اجارۀ آن را صرف هزينه‌هاى زندگى كنند، آن مقدار از خانه حكم سرمايه را دارد، كه خمس دارد.

س ٩٦٢: شخصى مالك مقدارى گندم بوده كه خمس آن را پرداخت نموده و هنگام برداشت محصول جديد، همان گندم مخمس را مصرف مى‌كرده و به جاى آن گندم جديد مى‌گذاشته و چندين سال به همين ترتيب عمل نموده است، آيا به گندمى كه به جاى گندم مصرف شده مى‌گذاشته، خمس تعلق مى‌گيرد؟ و در صورت تعلق خمس، آيا همۀ آن خمس دارد؟ ج: گندمى را كه خمس آن را پرداخته، اگر مصرف كند، نمى‌تواند معادل آن از گندم جديد را از خمس استثنا كند. بنا بر اين آنچه را كه از گندم جديد مصرف مئونۀ سال خود كرده، خمس ندارد، و آنچه كه از آن تا سر سال خمسى باقى مانده، خمس دارد.

س ٩٦٣: من به توفيق خداوند هر سال خمس اموالم را مى‌پردازم، ولى در طى سالهائى كه اقدام به محاسبۀ خمس اموالم كرده‌ام، هميشه در حساب آنها شك داشته‌ام، اين شك