رساله توضیح المسایل ( مراجع ) - خمینی، روح الله و سایر مراجع - الصفحة ٨٧ - سرمايه
مقدار زائد خمس دارد.
س ٩٤٩: فردى ملكى (خانه يا زمين) دارد كه خمس به آن تعلق گرفته است، آيا مىتواند خمس آن را از درآمد سال بپردازد؟ يا اينكه واجب است اوّل خمس سود را بدهد و سپس خمس ملك را از سود مخمّس پرداخت كند؟ ج: اگر بخواهد خمس آن را از درآمد سال بپردازد، واجب است كه خمس آن را هم بپردازد.
س ٩٥٠: اموالى را از محلّ پولى كه بنياد شهيد ماهيانه به فرزندان صغير شهداى عزيز مىپردازد يا از محلّ سود كارخانه يا زمين زراعى كه ملك بعضى از شهداى عزيز جهت امرار معاش شان بوده، براى فرزندان شهدا پسانداز كردهايم و گاهى مقدارى از اين اموال پسانداز شده براى تأمين نيازهاى ضرورى آنان مصرف مىشود. خواهشمنديم بيان فرمائيد كه آيا اين سودها و حقوق پسانداز شده خمس دارد يا اينكه تا زمانى كه بزرگ نشدهاند، خمس ندارد؟ ج: آنچه به فرزندان عزيز شهدا از پدران آنان به ارث مىرسد و يا توسط بنياد شهيد به آنان پرداخت مىشود، خمس ندارد، ولى از سود حاصل از ارث يا هديهاى كه بنياد شهيد به آنان مىدهد، آن مقدارى كه تا زمان رسيدن به بلوغ شرعى در ملك آنان باقى مىماند، بنا بر احتياط بر هر يك از آنان واجب است كه بعد از رسيدن به سن تكليف، خمس سود آن را بپردازد.
س ٩٥١: آيا به مالى كه انسان براى تحصيل درآمد و انجام معاملات تجارى مصرف مىكند، خمس تعلّق مىگيرد يا خير؟ ج: آنچه را كه از در آمد سال براى به دست آوردن درآمد از كارهاى تجارى و غير آن مصرف مىكند از قبيل هزينههاى انباردارى، حمل و نقل، وزن كردن، واسطه معامله و مانند آن، از درآمد همان سال استثنا مىشود و خمس ندارد.
س ٩٥٢: آيا اصل سرمايه و سود آن خمس دارد؟ ج: اگر انسان سرمايه را با كسب و كار (اعم از حقوق و غيره) به دست آورده باشد، خمس دارد، ولى سود حاصل از تجارت با آن هر مقدار كه صرف مئونه زندگى مىشود خمس ندارد، و اگر چيزى از آن از مخارج سال زياد بيايد، خمس دارد.
س ٩٥٣: اگر كسى طلاى مسكوك داشته باشد و به حد نصاب هم برسد، آيا علاوه بر زكات، پرداخت خمس آن هم واجب است؟ ج: اگر جزء منفعت كسب محسوب شود، حكم ساير درآمدهاى كسب را در وجوب خمس دارد.
س ٩٥٤: من و همسرم از كارمندان وزارت آموزش و پرورش هستيم، همسرم هميشه حقوق خود را به من هديه مىكند، و با مقدارى پول در شركت كشاورزى كارمندان آموزش و پرورش كه عضو آن هستم، سهيم شدهام، ولى نمىدانم كه آن مبلغ از حقوق خودم بوده يا همسرم، با توجّه به اينكه پولى كه از حقوق ماهيانۀ همسرم تا پايان سال خمسىام پسانداز شده كمتر از پولى است كه او در طول سال مىگيرد، آيا به مبلغ مذكور خمس تعلق مىگيرد؟