كه فرزندان بالغ اجرتهاى خود را به عنوان هبه يا قرض و يا امانت به پدر واگذار ننموده يعنى اسمى روى آن نگذاشته‌اند؟ ج اگر از مال مشترك با رضايت بالغين و به ولايت بر غير بالغين صرف در زندگى كرده و بقيه را صرف تهيۀ باغ و سرمايه كرده فرزندان بالغ و غير بالغ در باغ و سرمايه شريكند و هر كدام در سهم خودشان خمس را ضامنند و راجع به تهيۀ خانه اگر از مئونه باشد خمس ندارد و اگر نه حكم باغ و سرمايه را دارد.

س ٥١ اگر مبلغى پول خمس داده و مبلغى از طريق قرض و مبلغى هم از ربح كسب خرج احياى زمينى نمود و نمى‌داند از هر كدام چه اندازه خرج كرده است اكنون براى مصالحه به يك مبلغى بايد ارزش زمين را حساب كند يا مبالغى كه خرج كرده است؟ ج زمين احياء شده به قيمت فعلى خمس دارد [١]و هزينۀ احياء قبلاً از آن استثناء مى‌شود.

س ٥٢ اگر زمينى را از درآمد كسب براى ساختن خانه خريد و تا چند سال نتوانست بسازد آيا خمسش واجب است يا نه؟ ج واجب نيست مادامى كه به قصد ساختن خانه است؛ و اگر از آن منصرف شد [٢]بايد خمس بدهد.

س ٥٣ اگر مساله‌گو، يا مجاز در رسيدگى به امور حسبيه [٣]مسأله را اشتباه گفت و گوسفند بر خلاف دستور شرع ذبح شد يا بيش از بدهكارى مردم خمس يا زكات از آنان گرفت و به مصرف رساند و بعد كشف خلاف شد آيا ضامن است يا نه؟ ج اگر شخصاً مباشر در ذبح حيوان و يا اخذ و صرف مال نبوده ضامن نيست.

س ٥٤ گوينده مذهبى منبر مجانى زياد مى‌رود و مقيد نيست كه وجهى بابت منبر به او بدهند اما مى‌داند كه بعضى از صاحبان مجالس يا اهل قريه مبلغهاى نامعلومى به او خواهند داد اكنون اگر اينگونه پولها از مئونۀ سالش زياد بيايد خمس دارد يا نه؟ ج اگر به عنوان اجرت مى‌دهند بايد خمس آنها را بدهد.

س ٥٥ اگر خانۀ مسكونى خود را فروخت كه جاى ديگر خانه بخرد و پولش را چند ماه به كاسبى زد و سود برد و قبل از سال خانه خريد تكليف خمسش نسبت به اصل پول و سود چگونه است؟

[١] نورى : اگر زمين احياء شده براى امرار معاش او مورد لزوم است و بدون آن زندگى او مختلّ مى‌شود، در اين صورت جزء مئونه است و خمس ندارد و اگر اضافه بر مئونه است، به قيمت فعلى خمس دارد