مسأله ٢٣٤٧ چيزى را كه منفعتش مال انسان است مثلاً آن را اجاره كرده (١) مى‌تواند عاريه بدهد (٢) ولى اگر در اجاره شرط كرده باشند (٣) كه خودش از آن استفاده كند، نمى‌تواند آن را به ديگرى عاريه دهد.

(١) مكارم : مى‌توان عاريه داد به شرط اين كه حقِّ واگذارى به ديگرى داشته باشد.

(٢) سيستانى : مگر اينكه شرط شده باشد در عقد اجاره كه خودش استفاده كند، و در صورت اوّل بنا بر احتياط واجب نمى‌تواند آن را بدون اذن مالكش به كسى كه آن را عاريه كرده است تحويل دهد.

اراكى : در صورتى كه بخواهد عاريه بدهد، بنا بر احتياط واجب بايد از مالك آن اجازه بگيرد. .

زنجانى : مى‌تواند آن را به كسى كه مورد اعتماد است و عاريه دادن به وى براى مال خطر نداشته باشد عاريه بدهد. .

(٣) فاضل : يا عرف، از اجاره اين معنى را بفهمد. .

[مسأله ٢٣٤٨]

مسأله ٢٣٤٨ اگر ديوانه و بچه مال خود را عاريه بدهند صحيح نيست، امّا اگر ولىّ بچه مصلحت بداند كه مال او را عاريه دهد (١) و بچه آن مال را به دستور ولىّ به عاريه‌كننده برساند اشكال ندارد.

(١) نورى : و نيز بچه با اذن ولىّ، عاريه دهد، اشكال ندارد.

گلپايگانى ، صافى : مسأله اگر ديوانه و بچه و سفيه و مفلّس مال خود را عاريه بدهند صحيح نيست، امّا اگر ولىّ مصلحت بداند مال كسى را كه بر او ولايت دارد عاريه دهد اشكال ندارد و همچنين اگر مفلس با اذن غرماء (طلبكاران) عاريه دهد.

زنجانى : همچنين اگر كسى عاريه دهنده را مجبور كرده باشد، عاريه باطل است، مگر بعداً آن را اجازه دهد؛ امّا اگر ولىّ ديوانه يا بچه يا سفيه مصلحت بداند، مى‌تواند مال آنها را عاريه دهد و نيز عاريه بچه مميّز و سفيه با اذن يا اجازه ولىّ آنها و عاريه مفلّس با اذن يا اجازه بدهكاران صحيح مى‌باشد.

خوئى ، تبريزى : و همچنين است اگر خود بچه با اجازۀ ولىّ، مال خود را عاريه دهد.

سيستانى : و همچنين واسطه شدن بچه در رسانيدن مال به كسى كه عاريه مى‌كند بى‌اشكال است.

فاضل : چنانچه اين كار مصلحت آنها باشد اشكال ندارد و همچنين جايز است خود بچه با اجازۀ ولىّ مال خود را در موردى كه مصلحت او باشد عاريه دهد و نيز مفلّس با اذن غُرماء (طلبكاران) مى‌تواند مالش را عاريه بدهد.

مكارم : مسأله ديوانه و بچۀ نابالغ نمى‌توانند مال خود را عاريه دهند امّا اگر ولىّ اجازه دهد و اين كار به نفع آنها باشد مانعى ندارد.