مكارم : مسأله ١٥٢٥ جوايزى كه به پس‌اندازها تعلق مى‌گيرد اگر قراردادى ميان پس‌اندازكننده و پس‌انداز گيرنده نباشد حلال است و بنا بر احتياط واجب با گذشتن سال خمس آن واجب مى‌شود، اين در صورتى است كه پس‌انداز كننده خود را طلبكار جايزه نداند، بلكه پس‌انداز گيرنده شخصاً براى تشويق پس‌انداز كنندگان جوايزى مى‌دهد.

(٢ معدن

[مسأله ١٧٩٨]

مسأله ١٧٩٨ اگر از معدن طلا، نقره، سرب، مس، آهن، نفت، زغال سنگ، فيروزه، عقيق، زاج، نمك و معدنهاى ديگر (١) چيزى بدست آورد در صورتى كه به مقدار نصاب باشد، بايد خمس آن را بدهد (٢)

(١) فاضل : نمك و هر چيزى كه بر آن عنوان معدن صِدق كند. .

(٢) بهجت : بنا بر أقوى بايد خمس آن را بدهد؛ و بر خلاف منفعت كسب، خمس معدن را نمى‌تواند تا سر سال به تأخير بيندازد.

سيستانى : مسأله معدن مثل طلا، نقره، سرب، مس، آهن، نفت، زغال سنگ، فيروزه، عقيق، زاج، نمك و معدنهاى ديگر از انفال است، يعنى مال امام عليه السلام مى‌باشد، ولى اگر كسى چيزى از آن را استخراج نمايد، در صورتى كه شرعاً مانعى نباشد، مى‌تواند آن را براى خود تملك كند، و چنانچه به مقدار نصاب باشد، بايد خمس آن را بدهد.

مكارم : مسأله واجب است خمس چيزى را كه از معادن طلا، نقره، سرب، آهن، مس، زغال سنگ، نفت، گوگرد، فيروزه، نمك و معدنهاى ديگر و انواع فلزات به دست مى‌آورند بدهند.

[مسأله ١٧٩٩]

مسأله ١٧٩٩ نصاب معدن بنا بر احتياط ١٠٥ مثقال معمولى نقره (١) يا ١٥ مثقال معمولى طلاست (٢) يعنى اگر قيمت چيزى را كه از معدن بيرون آورده، بعد از كم كردن مخارجى كه براى آن كرده به ١٠٥ مثقال نقره (٣) يا ١٥ مثقال طلا (٤) برسد، بنا بر احتياط واجب بايد خمس آن را بدهد.

(١) نورى : نقره سكه‌دار. .

(٢) نورى : طلاى سكه‌دار است. .

(٣) نورى : نقره سكه‌دار. .

(٤) نورى : طلاى سكه‌دار. .

اراكى ، بهجت : مسأله نصاب معدن ١٥ مثقال معمولى طلا ( بهجت : طلاى سكه‌دار) است، يعنى اگر قيمت چيزى را كه از معدن بيرون آورده، بعد از كم كردن مخارجى كه براى آن كرده به ١٥ مثقال طلا ( بهجت : طلاى سكه‌دار) برسد، بايد خمس آن را بدهد.

گلپايگانى ، صافى : مسأله نصاب معدن ١٥ مثقال معمولى طلاى سكه‌دار است، كه