رساله توضیح المسایل ( مراجع ) - خمینی، روح الله و سایر مراجع - الصفحة ٢٧ - مسائل اختصاصى
آن وسايل بىنياز شود خمس دادن آن لازم نيست، همچنين زيور آلات زنانه اگر بعد از گذشتن سن و سالى از زن، مورد نيازش نباشد خمس به آن تعلق نمىگيرد، ولى احتياط مستحبّ آن است كه خمس اين وسايل يا زيور آلات را بدهد.
نورى : مسأله اگر از منفعت كسب، پيش از دادن خمس، اثاثيهاى را كه مورد احتياجش مىباشد براى منزل بخرد، چنانچه در بين همان سال احتياجش از آن برطرف شود بطورى كه در آخر سال، زائد بر مخارج سال محسوب شود بايد خمس آن را بدهد و مثل آن است زيور آلات زنانه، ولى اگر بعد از انقضاى سال احتياجش از آن رفع شود خمس آن واجب نيست.
سيستانى : مسأله اگر از منافع پيش از دادن خمس اثاثيهاى براى منزل بخرد، اگر احتياجش پس از سال منفعت برطرف شد، لازم نيست خمس آن را بدهد؛ و همچنين اگر در ميان سال احتياجش برطرف شد ولى آن چيز از چيزهايى باشد كه معمولاً براى سالهاى بعد گذاشته مىشود مانند لباسهاى زمستانى و تابستانى، خمس ندارد؛ و در غير اين گونه چيزها، اگر در بين سال احتياجش از آن برطرف شد، احتياط واجب آن است كه خمس آن را بدهد. و زيور آلات زنانه در صورتى كه وقت زينت كردن زن با آنها گذشته باشد نيز خمس ندارد.
مسائل اختصاصى
بهجت : مسأله ١٣٩٩ كفن و بُرد يمانى و قبرى كه از سود بين سال قبل خريد مىكنند، وقتى سال بر آنها گذشت، بايد خمس آن را بدهند و اگر يك بار خُمس آن را بدهند در سالهاى بعد خمس تعلق نمىگيرد.
بهجت : مسأله ١٤٠٠ اگر شخصى نتواند خرج سال خود را تأمين كند و سر سال پول و يا چيزهايى از مئونه در خانه زياد بيايد، مىتواند آنها را در مخارج مورد نياز صَرف كند و خمس ندارد.
بهجت : مسأله ١٤٠١ سرمايه و آلاتى را كه در وقت كسب به آنها و يا تكميل آنها نياز دارد اگر از پولى تهيّه كند كه بايد خمس آن را بدهد، حكم همان پول را دارد، و اگر از پولى مثل ارث تهيّه شده باشد خمس ندارد، و اگر از دستمزد كارى كه كرده سرمايه يا آن وسايل را تهيّه كند، در صورتى كه در همان سالِ كسب با آن سرمايه و وسايل، مقصودى عقلايى و متناسب با شأن خود دارد، اصل سرمايه و وسايل خمس ندارد، ولى واجب است خمس سودى كه از آنها مىبرد بدهد، و اين كه گفته شد سرمايه خمس ندارد منظور، آن مقدار از سرمايه است كه زندگى مطابق شأن او بدون آن تأمين نمىشود پس اگر سرمايه زيادتر از اين بود آن مقدار زيادتر خمس دارد.
بهجت : مسأله ١٤٠٢ در مواردى كه براى كم كردن اجاره منزل، دادن قرض شرط مىشود، اگر بدون اين پول نياز مسكن او تأمين نمىشود، اين قرض خمس ندارد حتى اگر چند سال در دست صاحب منزل باقى بماند.
مكارم : مسأله ١٥٠٧ كتابهايى را كه طلاب علوم دينى يا غير آنها از در آمد كسب و كار مىخرند چنانچه مورد نيازشان باشد خمس ندارد، ولى اگر فعلاً نيازى به آن ندارند و مقصودشان استفاده در آينده است خمس به آن تعلق مىگيرد (مقصود از نياز اين نيست كه همه روز يا همه ماه