موسوعة الإمام الخميني 49 (شرح حديث جنود عقل و جهل) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢٨ - مقاله سوم در شمّهاى از خصايص و صفات اين دو حقيقت عقليه و جهليه به حسب آنچه در اين حديث شريف به آن اشاره فرموده

- نَضَّر اللَّه وجهه- و تأويل غريب‌ [١] محقّق بزرگوار فيض‌ [٢] و تأويل عجيب‌ [٣] محدّث خبير مجلسى‌ [٤]- عليهما الرحمة- نباشيم.

و عجب آن است كه فيلسوف كبير اسلامى، صدرالمتألهين‌ [٥]- قدّس سرّه-

[١] الوافي، ج ١، ص ٤٥٨، ذيل حديث ٣٧١.

[٢] ملّا محمّد مدعوّ به محسن بن شاه مرتضى، مشهور به ملّا محسن فيض كاشانى، عالمى فاضل، محدّثى محقّق، حكيمى متألّه، عارفى كامل، از اعاظم علماى اماميه و صاحب تأليفات بسيار است. مرحوم فيض از اجلّه شاگردان ملّا صدرا شيرازى و داماد او بود. وى در سال ١٠٩١ ق در كاشان ديده از جهان فرو بسته و در همان‌جا به خاك سپرده شد.

مشهورترين تأليفات او عبارتند از: الوافي، علم اليقين، عين اليقين، المحجَّة البيضاء، الحقائق، خلاصة الأذكار و كلمات مكنونه. (الكُنى و الألقاب، ج ٣، ص ٣٩)

[٣] مرآة العقول، ج ٢، ص ١٨.

[٤] ملّا محمّد باقر بن مولى محمّد تقى مجلسى، مشهور به علّامه مجلسى. وى شيخ الإسلام عصر خويش بوده و از علماء و محدّثين بزرگ اماميه است. در علم و تحقيق و احياء كلمه دين و ترويج دين مُبين و نشر احاديث ائمّه معصومين و تأليف و تدوين آثار علمى كمتر كسى با وى برابرى مى‌كند. او در امر به معروف و نهى از منكر تصلُّب و سختگيرى داشته و اهل سخاوت و بخشش بوده است. وى در سال ١٠٣٧ متولّد و در ٢٧ رمضان سال ١١١١ ديده از جهان فرو بست و بر جمال جانان گشود، و در جامع اعظم اصفهان در خاك آرميده است. (الكُنى و الألقاب، ج ٣، ص ١٤٧)

[٥] محمّد بن ابراهيم بن يحيى، ملقَّب به صدرالدين و صدرالمتألّهين و معروف به ملّاصدرا از اكابر حكماء و أفاخم فلاسفه اسلام است و در علوم كلام، فلسفه، تفسير، حديث و عرفان تبحّرى به سزا داشته، و از أجلّه شاگردان ميرداماد، شيخ بهايى و مير فندرسكى بوده است. آثار وى مملوّ از ابتكارات علمى و تبحّر فراوان اوست. از ميان تأليفات بسيار او، اين آثار شهرتى فراوان دارند: الأسفار الأربعة، الشواهد الربوبيّة، شرح اصول الكافي، تفسير القرآن الكريم و تعليقه بر الهيّات شفا. وى هفت بار پياده به سفر حجّ مشرّف شد، و سرانجام در سفر هفتمين در سال ١٠٥٠ ق در بصره وفات يافته و در همان جا به خاك سپرده شد. (ريحانة الأدب، ج ٣، ص ٤٢٠)