ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٧٢ - آيا هدف از عرفان و حقّگرائى بهشت مادّى است كه خود طبيعى را خواهد نواخت
( بنام خدا برخيزيد تا در راه خدا بجنگيم ) .
و پيكار بسيار خوب كرد ، نيزه بدست داشت و از سنگ نيز استفاده ميكرد و كمى پيش از افتادن بروى زمين پرچم يكى از دستههاى سپاهيان مغول را گرفته بود . « آيا عرفان حسين بن علىّ بن ابي طالب عليهما السّلام كه در دعاى عرفه در حدّ اعلاى معرفت و عرفان جلوه ميكند ، بطورى كه رابطهء عرفانى ديگر عرفاى شرق و غرب با خدا در برابر آن ابتدائى و خام مى نمايد ، بوجود آورندهء ناگوارترين حادثهء تاريخ بنام حادثهء نينوا نبوده است اگر درست دقت كنيم باين نتيجه منطقى قطعى خواهيم رسيد كه علت اساسى تحمّل ناگواريها و مشقّتها و شكنجه هائى كه حسين بن على آن پيشتاز كاروانيان عرفان مثبت در برابر دو طاغوت زمان يزيد و پدرش ديد ، جز همان گرايش عرفانى چيزى ديگر نبوده است ، آن ناگواريها و شكنجهها كه به دردناكترين حادثهء تاريخ انجاميد و خونبارترين روز را در صفحات تاريخ بشرى را رقم زد و جز حمد و سپاس معبود يگانه چيزى بر زبان نياورد . اكنون براى تكميل اين مبحث در چند جملهء عرفانى حسين بن على ( ع ) آن مسافر آزاد گذرگاه ابديّت دقّت كنيم :
١ - إلهى إنّ اختلاف تدابيرك و سرعة طواء مقاديرك منعا عبادك العارفين بك عن السّكون إلى عطاء و اليأس منك فى بلاء ( اى خداى من ، تنوّع تدبيرات و سرعت درهم پيچيدن سطوح مقدّرات جهان هستى كه به مشيّت تو صورت مى گيرند ، بندگان عارف ترا از اطمينان بدانچه كه دارند و از يأس از بارگاه تو در گرفتاريها باز مى دارند ) آيا اين جملهء عرفانى در تنظيم رابطهء انسان با امتيازاتى كه در اين دنيا بدست مى آورد يا از دست مى دهد سازنده ترين جمله نيست بطور قطع هيچ مكتب انسانى و اخلاقى سازنده ، بدون اين دستور العمل بزرگ در راه كسب استقلال شخصيّت ، نمى تواند كارى قابل توجّه انجام بدهد . اين حسين بن على ( ع ) كه رابطهء خود را با امتيازات زندگى ، چنين تنظيم عقلانى نموده است ، هرگز