ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٢ - تفسير عمومى خطبهء هشتاد و هفتم

٢١ - اين محبوب خدا چراغى است فروزان در ظلمتكده‌هاى دنيا و باز كنندهء مشتبهات و تاريكىها .
٢٢ - او كليدى است براى گشودن مشكلات .
٢٣ - راهنماى كاروانيان حيات در زندگى .
٢٤ - سخنى را كه مى گويد ، آنرا مى فهماند .
٢٥ - و در آن هنگام كه موقعيت مقتضى سكوت است ، ساكت مى شود و سالم مى ماند .
٢٦ - اخلاص بمقام ربوبى مى ورزد و بدرجهء رفيعهء مخلصين نائل مى گردد .
٢٧ - اين محبوب خدا يكى از معادن دين الهى است .
٢٨ - او از عوامل نگهدارندهء ارزشهاى انسانى در روى زمين است .
٢٩ - حق و حقيقت را توصيف مى نمايد و خود بآن عمل مى نمايد .
٣٠ - عدالت را بر نفس خود الزام نموده و اولين عدل و دادگرى او منتفى ساختن هوى و هوسهاى پليد از نفس خويشتن است .
٣١ - هيچگونه غايت و نهايتى براى خير و كمال را رها نمى سازد مگر اين كه وصول بآن را قصد مى كند .
٣٢ - او چنان در جاذبهء حق قرار گرفته است كه بمجرد گمان و احتمال براى وصول بآن حركت مى نمايد .
٣٣ - مهار وجود خود را به كتاب الله سپرده و آن كتاب الهى را براى خود رهبر و راهنما ميداند .
اين بود محصول اجمالى سخنان امير المؤمنين ( ع ) در توصيف سالكان راه حق و حقيقت در اين خطبه . اگر چه همهء سخنان امير المؤمنين ( ع ) بيان واقعيات محض در بارهء « انسان آن چنانكه هست » و « انسان آن چنانكه بايد » ميباشد ، لذا همهء آن صاحبنظران كه از وجدان بيدار برخوردارند ، گفته‌اند : « كتاب نهج البلاغه پائينتر از كتاب الهى و بالاتر از كتاب بشرى است » با