تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ٤٢٨ - شرح نويسى

٣. التعليقة السجادية، از ملّا مراد بن على خان تفريشى (م ١٠٥١ ق).[١] حاشيه و شرح مختصرى است با عنوان «قوله- قوله» كه بسيارى از روايات و ابواب را شرح ننموده است. تاريخ تأليف اثر به سال ١٠٤٤ ق، است.

٤. حجّةالاسلام فى شرح «تهذيب الأحكام»، از ملّا محمّد طاهر بن محمّد حسينى قمى (م ١٠٩٨ ق).[٢] قبل از شروع، مقدّمه‌اى در اصول فقه و كلام دارد.

٥. جامع أسرار العلماء يا جامع الأحاديث و الأقوال، از محمّد قاسم بن محمّد، مشهور به ابن راوندى (م بعد از ١١٠٠ ق).[٣] مؤلّف، بنا داشته كه شرحى بر كتاب الاستبصار شيخ طوسى بنويسد؛ امّا اخبار كتب الكافى، كتاب من لا يحضره الفقيه، تهذيب الأحكام و چند كتاب ديگر را بدان افزوده كه فهرست آنها در مقدّمه ياد شده است.

همچنين، اقوال فقها و علما را نقل مى‌كند و مطالبى را از كتاب‌هاى آنها مى‌آورد. اين كتاب را استبصار الأخبار هم ناميده‌اند.

٦. الدرّ المنظوم من كلام المعصوم، از على بن محمّد عاملى (م ١١٠٣ ق).[٤] شرحى است با عنوان «قوله- قوله» بر اصول الكافى كه فقط كتاب عقل و علم آن تأليف شده و با اين كه در پايان جلد دوم به حاشيه كتاب توحيد، حواله مى‌دهد؛ ليكن ظاهراً نوشته نشده است. پايان تأليف اثر، سال ١٠٦١ ق، بوده است.

٧. الدرّ المنثور (من المأثور و غير المأثور) از على بن محمّد عاملى.[٥] كتابى است داراى فوايد فراوان و در آن، احاديث مجمل و مشكل، شرح شده است. مؤلّف، آن را به سال ١٠٧٣ ق، به پايان رسانده است.

[١]. الذريعة، ج ٤، ص ٢٢٤؛ فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه آية اللَّه مرعشى، ج ١، ص ٨٥.

[٢]. الذريعة، ج ٦، ص ٢٥٧؛ فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه آية اللَّه مرعشى، ج ٦، ص ٢٩١.

[٣]. الذريعة، ج ٥، ص ٣٩؛ فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه آية اللَّه مرعشى، ج ١، ص ٣٣٧.

[٤]. الذريعة، ج ٨، ص ٩٧؛ فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه آية اللَّه مرعشى، ج ٥، ص ٤٦.

[٥]. الذريعة، ج ٨، ص ٧٦؛ فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه آستان قدس، مجموعه ش ٥٦٩١.