تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ١٥٥ - ٢ درر اللئالى

و مجلسى آن را نثر اللّئالى‌[١] و خوانسارى اللّئالى العزيزيّة فى الأحاديث النبوية والإمامية[٢] ناميده‌اند.

علّامه مجلسى، در يادكرد مصادر بحار الأنوار، تأكيد كرده كه از عوالى و درر اللئالى در برخى موارد، حديث نقل مى‌كند. البته درباره هر دو كتاب ابن ابى جمهور گفته كه وى، پوسته را از مغز جدا نكرده و احاديث مخالفان متعصّب را در ميان روايات اماميه، وارد كرده است؛[٣] امّا محدّث نورى، به دفاع از اعتبار كتاب پرداخته و آن را از مصادر مستدرك قرار داده است.[٤] موضوع كتاب درر اللّئالى، بيان احاديث فقهى است كه نويسنده، آن را پس از عوالى نگاشته است.[٥] بنا به گفته محدّث نورى، اين كتاب، داراى يك «مقدّمه»، سه «قِسم» و «خاتمه» است. مقدّمه، شامل اخبار نبوى در ترغيب به انجام عبادات است، اقسام سه‌گانه در ابواب فقهى به ترتيب، و خاتمه در باب اخلاق است.[٦] نگارش كتاب، اواخر شوّال سال ٨٩٩ و تبييض (پاكنويس) آن به سال ٩٠١ ق، در استرآباد به انجام رسيده است.

محدّث نورى و شيخ آقا بزرگ، تأكيد كرده‌اند كه روايات كتاب، از كتب اربعه استخراج شده است.[٧] ابن ابى جمهور، درر اللّئالى را در روزگار احمد كوركى براى امير عماد الدين نگاشته است.

[١]. بحار الأنوار، ج ١، ص ٣١.

[٢]. روضات الجنّات، ج ٧، ص ٢٦.

[٣]. بحار الأنوار، ج ١، ص ٣١.

[٤]. ر. ك: خاتمة مستدرك الوسائل، ج ١، ص ٣٤٥.

[٥]. همان‌جا.

[٦]. همان‌جا.

[٧]. همان جا؛ الذريعة، ج ٨، ص ١٣٣( ش ٤٩٦).